مرکز اسناد در حال تکمیل است — وضعیت حقوقی هر سند را پیش از استناد بررسی کنیدمشاهده اسناد
لوگوی رسمی ارث‌کوپ مرکز دانش ارث‌کوپشناخت · راهنما · اسناد بنیادین
فاتغییر زبان
فارسیفعال Englishراهنماهای انگلیسی العربيةترجمه موجود نیست
EarthCoop.ir
ECON-REF-01

سند مرجع اقتصاد EarthCoop و معماری نجم‌بهار

نسخه 1.0 — official_draft

پیش‌نویس رسمی
تاریخچه نسخه‌ها1.0 — 2026-10-01
منبع: releases/foundational/2026-10-01/consolidated/ECON-REF-01-1.0.full.fa.mdمرجع: EarthCoop founderنسخه: 1.0بازبینی: 2026-10-01

پیش‌نویس تلفیقی نسخه 1.0

**شناسه سند:** ECON-REF-01 **عنوان رسمی:** سند مرجع اقتصاد EarthCoop و معماری نجم‌بهار **نسخه:** 1.0 **وضعیت:** مرجع توضیحی ثبت‌شده — بدون اثر حقوقی مستقل **ماهیت:** توضیحی، مرجع، معماری و راهنمای اجرا **اثر حقوقی مستقل:** ندارد **قانون حاکم مستقیم:** قانون اقتصاد EarthCoop، نسخه 1.0 (ECON 0.2) **زبان مرجع این نسخه:** فارسی **تاریخ تدوین و بازبینی این نسخه:** ۱ اکتبر ۲۰۲۶ > **قاعده حاکم:** این سند قانون مستقل نیست و نمی‌تواند حقی، تکلیفی، مسیر پولی، اختیار مدیریتی یا استثنایی برخلاف ECON ایجاد کند. هرگاه میان این سند و ECON تعارضی وجود داشته باشد، ECON حاکم است. ---

دیباچه

اقتصاد EarthCoop برای خدمت به انسان، عدالت، آزادی مسئولانه، مالکیت مشروع، مشارکت، آفرینش ارزش، شفافیت، حفاظت از منابع مشترک و جلوگیری از تمرکز ناروا طراحی می‌شود. نقطه آغاز این اقتصاد پول نیست؛ انسان و حقوق بنیادین اوست. پول وسیله سنجش، مبادله، هماهنگی و فعال‌کردن ظرفیت اقتصادی است، نه منشأ کرامت، حق عمومی یا قدرت حکمرانی. EarthCoop حق همگانی انسان‌ها نسبت به زمین و منابع بنیادین حیات را با احترام به مالکیت خصوصی مشروع بر کار، دانش، خلاقیت، تولید، دارایی و سرمایه جمع می‌کند. از این رو، «حق همگانی»، «مالکیت خصوصی»، «پول»، «دارایی»، «بدهی»، «ارزش»، «سرمایه» و «قدرت حکمرانی» مفاهیمی متمایزند و نباید در معماری حقوقی یا نرم‌افزاری با یکدیگر آمیخته شوند. نجم‌بهار (Najm Bahar) زیرساخت جامع مدیریت مالی و اقتصادی EarthCoop است. نجم‌بهار قانون‌گذار نیست، مالک دارایی کاربران نیست و اختیار خودمختار برای خلق پول، برداشت، مالیات‌ستانی یا انتقال دارایی ندارد. مأموریت آن عبارت است از: **ثبت حقیقت اقتصادی، اجرای قانون و سیاست معتبر، جلوگیری از عملیات نامعتبر و حفظ قابلیت حسابرسی.** این سند پل میان فلسفه اقتصادی، متن ECON، معماری حسابداری، قراردادهای اجرایی و پیاده‌سازی نرم‌افزاری است. ---

بخش اول — هویت، جایگاه و شیوه استفاده از سند

۱.۱ — ماهیت سند

ECON-REF-01 سند توضیحی و معماری اصلی ECON و نجم‌بهار است. این سند برای تبیین مفاهیم، نمایش ارتباط مواد، معماری مرجع، ناوردایی‌ها، سناریوها، مثال‌ها و هدایت فهم و پیاده‌سازی تدوین می‌شود. عبارت «راهنمای اجرا» در ماهیت سند به معنای اختیار اجرایی یا مقرره‌ای نیست؛ اجرای الزام‌آور فقط از منبع معتبر قانون، REG، POL، EX، قرارداد یا STD در حدود صلاحیت آنها ناشی می‌شود. ---

۱.۲ — رابطه سند مرجع با زنجیره الزام

ECON-REF-01 یک پله در سلسله‌مراتب الزام نیست. زنجیره‌های الزام می‌توانند حسب موضوع از ECON به شاخه‌های مختلف بروند، از جمله: `ECON → REG/POL → Configuration/Execution` `ECON → EX → Workflow/Execution` `ECON → STD → Technical Implementation` و در موارد تفویض ترکیبی: `ECON → REG/POL → STD → Implementation` ECON-REF-01 در کنار این زنجیره‌ها قرار دارد و آنها را توضیح، مرتبط و مستند می‌کند؛ اما بالادست یا منبع اختیار REG، POL، EX یا STD نیست. هر سند تابع باید اختیار خود را از منبع حقوقی یا delegated source معتبر بگیرد، نه از REF. ---

۱.۳ — قابلیت فنی، اختیار حقوقی نیست

وجود دکمه، رابط برنامه‌نویسی کاربردی (API)، نقش مدیریتی، دسترسی پایگاه‌داده یا امکان فنی به‌خودی‌خود اختیار اقتصادی ایجاد نمی‌کند. هر عملیات مهم باید دارای مبنای قانونی، قراردادی یا تصمیم معتبر باشد.

۱.۴ — اصل تقدم ماهیت بر نام

ماهیت واقعی عملیات بر عنوان آن مقدم است. اگر عملیاتی با نام «پاداش»، «اصلاح»، «اعتبار» یا هر عنوان دیگری در عمل عرضه پول را افزایش دهد، باید مطابق قواعد خلق پول بررسی شود.

۱.۵ — ردیابی حقوقی

۱. هر قاعده اجرایی حساس باید به Legal Source نسخه‌دار متصل باشد. ۲. REF می‌تواند mapping میان ECON، POL/REG، EX، STD، Implementation و Test را نشان دهد، اما mapping خود منبع authority نیست. ۳. در صورت تفاوت میان توضیح REF و متن منبع معتبر، منبع معتبر حاکم است و REF باید برای Compatibility Review علامت‌گذاری شود. ---

۱.۶ — زبان و اصطلاحات

در نخستین کاربرد مهم، اصطلاح فارسی همراه با اصطلاح انگلیسی می‌آید؛ پس از آن متن از صورت فارسی استفاده می‌کند. نمونه‌ها: - خلق پول (Money Creation) - فعال‌سازی (Activation) - انتقال (Transfer) - تعهد یا تخصیص محدودشده (Commitment) - مالیات‌ستانی (Taxation) - ابطال (Cancellation) - بازنشستگی پول / خروج نهایی از گردش (Retirement) - دفترکل پول (Money Ledger) - دفتر دارایی (Asset Ledger) - دفتر بدهی (Liability Ledger) - سپرده امانی (Escrow) - واحد مشارکت ارزشی (Value Participation Unit — VPU)

۱.۷ — حدود تفسیر و خلأ

۱. ECON-REF-01 می‌تواند ابهام مفهومی یا فنی را توضیح دهد تا جایی که حکم جدیدی ایجاد نکند. ۲. REF حق ندارد خلأ حقوقی یا Policy را با فرض الزام‌آور، عدد جدید، مسیر پولی، exception یا authority تازه پر کند. ۳. مسئله حل‌نشده باید صریحاً در یکی از دسته‌های مناسب ثبت شود، از جمله: - `LAW_AMENDMENT_REQUIRED`؛ - `POLICY_DECISION_REQUIRED`؛ - `REGULATION_REQUIRED`؛ - `INTERPRETATION_REQUIRED`؛ - `STANDARD_DECISION_REQUIRED`؛ - `IMPLEMENTATION_DECISION_WITHIN_EXISTING_AUTHORITY`. ۴. انتخاب دسته باید نشان دهد کدام مرجع حق تصمیم نهایی دارد. --- ---

۱.۸ — سازگاری نسخه‌ای

۱. هر نسخه ECON-REF-01 باید نسخه یا نسخه‌های ECON که با آنها Compatibility Review شده است مشخص کند. ۲. تغییر مهم ECON خودکار REF تاریخی را حذف یا بازنویسی نمی‌کند؛ وضعیت سند باید تا بازبینی بعدی به‌صورت `COMPATIBILITY_REVIEW_REQUIRED` یا وضعیت معادل قابل مشاهده باشد. ۳. پس از بازبینی، REF می‌تواند با همان شناسه و نسخه جدید منتشر شود؛ شناسه جدید REF فقط زمانی لازم است که موضوع یا دامنه سند مرجع واقعاً تغییر بنیادین کند. ۴. سابقه نسخه‌ها، governing source و supersession باید قابل ردیابی بماند. --- ---

۱.۹ — قواعد مثال و سناریو

۱. مثال، نمودار، شبه‌کد یا سناریو در REF توضیحی است مگر آنکه منبع معتبر صریحاً آن را الزام‌آور کرده باشد. ۲. عدد یا Parameter در مثال باید یا به‌عنوان مقدار قانونی/Policy جاری با source/version نشان داده شود یا صریحاً «نمونه غیرالزام‌آور» علامت بخورد. ۳. مثال نباید استثنا یا مسیر عملیاتی‌ای را که در منبع معتبر وجود ندارد عادی‌سازی کند. --- ---

۱.۱۰ — رابطه با STD و پیاده‌سازی

۱. REF می‌تواند Requirement Map و معماری پیشنهادی برای STD یا code ارائه کند، اما STD و Implementation باید مستقیماً Legal Source و Delegation معتبر خود را ثبت کنند. ۲. «REF compliant» بودن به‌تنهایی اثبات انطباق حقوقی یا فنی نیست. ۳. هر تضاد میان REF و STD باید ابتدا با مراجعه به منابع مالک حل شود؛ در صورت تعارض واقعی منابع حقوقی، موضوع به مرجع صلاحیت‌دار ارجاع می‌شود. --- ---

۲.۱ — انسان پیش از حساب

موضوع اصلی اقتصاد EarthCoop انسان واقعی است، نه حساب کاربری. حساب اقتصادی بازنمایی فنی رابطه اقتصادی انسان است و نباید با خود انسان یا حق بنیادین او یکی دانسته شود.

۲.۲ — حق همگانی و مالکیت خصوصی

حق همگانی نسبت به زمین و منابع مشترک، مالکیت خصوصی مشروع بر دسترنج، دانش، خلاقیت، دارایی و سرمایه را نفی نمی‌کند. هیچ‌یک از این دو اصل نباید برای حذف دیگری به کار رود.

۲.۳ — زنجیره مفهومی

مدل مرجع چنین است: **انسان → حق بنیادین → بازنمایی قراردادی → پول / دارایی / بدهی → قرارداد و فعالیت → آفرینش یا مبادله ارزش → درآمد / هزینه / سود / زیان → ثبت و حسابرسی**

۲.۴ — تمایزهای بنیادین

**حق ≠ پول ≠ دارایی ≠ بدهی ≠ ارزش ≠ سرمایه ≠ قدرت حکمرانی** اعتبار اولیه ۱۰٬۰۰۰ بهار نباید به‌عنوان «قیمت انسان» یا سهم فیزیکی مستقیم او از طلای جهان، زمین یا منابع طبیعی تفسیر شود.

۲.۵ — ارزش با پول یکی نیست

افزایش ارزش شرکت، پروژه، زمین، دانش یا واحد مشارکت ارزشی به‌خودی‌خود پول تازه ایجاد نمی‌کند. ارزش‌گذاری دارایی در دفتر دارایی ثبت می‌شود و نباید مانده دفترکل پول را تغییر دهد.

۲.۶ — بهره‌برداری اختصاصی از منابع مشترک

بهره‌برداری اختصاصی از زمین یا منابع مشترک می‌تواند برای صاحبان حق همگانی، حق اقتصادی ایجاد کند. نوع منبع، ارزش، شدت و مدت بهره‌برداری، درجه انحصار و آثار محلی و زیست‌محیطی می‌توانند در تعیین این حق مؤثر باشند. این حق اقتصادی نباید با مالکیت خصوصی مشروع بر دسترنج یا دارایی تولیدشده خلط شود.

۲.۷ — مصرف منابع حاصل از حق همگانی

منابع حاصل از حق اقتصادی مربوط به بهره‌برداری از منابع مشترک می‌توانند برای احیا، زیرساخت عمومی، پروژه‌های عمومی و منافع مشترک به کار روند. مدیر منابع عمومی امین است و مالک شخصی این منابع نیست.

بخش سوم — معماری نجم‌بهار

۳.۱ — مأموریت

نجم‌بهار زیرساخت ثبت، اجرا، حسابداری و حسابرسی اقتصاد EarthCoop است. مأموریت آن: **ثبت حقیقت اقتصادی + اجرای قانون و سیاست معتبر + جلوگیری از عملیات نامعتبر + حفظ قابلیت حسابرسی**

۳.۲ — هویت اقتصادی یکتا

اصل معماری: **یک انسان → یک هویت اقتصادی اصلی → یک حق عادی برای اعتبار اولیه** وجود چند شناسه، کیف، دستگاه یا حساب فنی نباید اعتبار اولیه را تکثیر کند.

۳.۳ — توافق مالی و فعال‌شدن حساب

فعال‌شدن حساب اقتصادی مستلزم پذیرش آگاهانه توافق مالی معتبر است. ایجاد هویت یا حساب فنی به‌تنهایی نباید معادل پذیرش تعهدات مالی تلقی شود.

۳.۴ — سه دفتر اصلی

دفترکل پول

رویدادهای مربوط به بهار را ثبت می‌کند.

دفتر دارایی

حقوق و دارایی‌های غیرپولی مانند واحد مشارکت ارزشی، سهم مالکیت، حق سرمایه‌گذاری، طلب و حقوق قراردادی را ثبت می‌کند.

دفتر بدهی

تعهدات، بدهی‌ها و مطالبات را مطابق ECON ثبت می‌کند. در عملیاتی مانند قرض، «طلب» از دید دارنده حق، دارایی طلبکار و در دفتر دارایی ثبت می‌شود و بدهی متناظر در دفتر بدهی قرار می‌گیرد؛ پیاده‌سازی باید این دو سوی رابطه را بدون دو بار شماری به یک قرارداد یا رویداد مشترک متصل کند.

۳.۵ — رویداد مقدم بر مانده است

مانده نتیجه تاریخچه معتبر رویدادهاست. سامانه نباید حقیقت اقتصادی را با ویرایش مستقیم مانده تولید کند.

۳.۶ — حداقل داده هر رویداد مهم

هر رویداد مالی مهم باید حداقل دارای این داده‌ها باشد: - شناسه یکتا؛ - زمان ثبت؛ - نوع رویداد؛ - عامل اجرا؛ - طرف‌ها یا حساب‌های مرتبط؛ - مقدار و واحد؛ - مبنای قانونی، قراردادی یا تصمیم معتبر؛ - نسخه سیاست مؤثر، در صورت وابستگی؛ - ارجاع به رویداد اصلی در اصلاح یا برگشت؛ - ارجاع به پروژه، قرارداد، سفارش، پرونده یا دارایی مرتبط.

۳.۷ — حساب سیستمی

حساب سیستمی کیف پول آزاد مدیر نیست. هر حساب سیستمی باید مأموریت، منابع ورودی، عملیات مجاز، سطح دسترسی و مبنای حقوقی مشخص داشته باشد.

۳.۸ — صندوق با حساب یکی نیست

صندوق یک ساختار اقتصادی دارای مأموریت، منابع، مصارف، ذخیره و قواعد حسابداری است. یک صندوق می‌تواند از یک یا چند حساب استفاده کند، اما نباید به یک شماره حساب تقلیل یابد.

۳.۹ — تمامیت فنی

عملیات اقتصادی حساس باید از اتمی‌بودن، یک‌باراثری، ایمنی هم‌زمانی، تطبیق و توقف ایمن پشتیبانی کنند. > **ناوردایی پایه:** هیچ بهار، دارایی، بدهی، طلب، تعهد یا تغییر مانده‌ای نباید بدون زنجیره قابل ردیابی از رویداد، عامل، مبنا و وضعیت حسابداری معتبر وجود داشته باشد. ---

بخش چهارم — چرخه حیات بهار

۴.۱ — هفت رویداد اصلی پولی

ECON هفت رویداد اصلی پولی را به رسمیت می‌شناسد: 1. خلق پول 2. فعال‌سازی 3. انتقال 4. تعهد 5. مالیات‌ستانی 6. ابطال 7. خروج نهایی از گردش هیچ وضعیت عملیاتی مانند «آزادسازی» هشتمین رویداد بنیادی پولی نیست.

۴.۲ — خلق پول

خلق پول تنها رویدادی است که بهار جدید وارد عرضه ثبت‌شده می‌کند. منشأ عادی در نسخه جاری ECON عضویت معتبر و یکتای انسان است.

۴.۳ — وضعیت اولیه

تمام اعتبار اولیه در وضعیت بهار کمرنگ (Dim Bahar) ایجاد می‌شود.

۴.۴ — فعال‌سازی

فعال‌سازی تبدیل بهار کمرنگ موجود به بهار فعال است و عرضه کل را افزایش نمی‌دهد.

۴.۵ — انتقال

انتقال، جابه‌جایی بهار موجود است و عرضه را تغییر نمی‌دهد.

۴.۶ — تعهد

تعهد منابع را برای هدف مشخص محدود می‌کند و عرضه را تغییر نمی‌دهد. بهار کمرنگ متعهدشده همچنان کمرنگ است.

۴.۷ — مالیات‌ستانی

دریافت مالیات انتقال منابع به صندوق یا حساب قانونی مربوط است؛ تا زمانی که خروج نهایی اجرا نشده، عرضه کاهش نمی‌یابد.

۴.۸ — ابطال

ابطال، بهار کمرنگ را از عرضه خارج می‌کند.

۴.۹ — خروج نهایی از گردش

خروج نهایی فقط زمانی تحقق می‌یابد که بهار فعال واقعاً از عرضه خارج شود. تعهد آینده برای خروج، خروج اجراشده نیست.

۴.۱۰ — معادله عرضه

`خالص عرضه ایجادشده = کل خلق پول − ابطال معتبر − خروج نهایی اجراشده` ---

بخش پنجم — مدل مانده‌ها و ماشین حالت پول

۵.۱ — دو قلمرو اصلی موجودی

موجودی پولی در سطح بنیادین در دو قلمرو قرار می‌گیرد: **بهار کمرنگ** و **بهار فعال**.

۵.۲ — بهار کمرنگ قابل‌دسترس و متعهد

در صورت نبود زیرحالت دیگری: `کل بهار کمرنگ = بهار کمرنگ آزاد + بهار کمرنگ متعهد` تعهد، پول تازه ایجاد نمی‌کند.

۵.۳ — بهار فعال محدودشده

بهار فعال ممکن است در وضعیت‌هایی مانند ذخیره‌شده یا سپرده امانی محدود باشد. این محدودیت‌ها ماهیت فعال پول را تغییر نمی‌دهند.

۵.۴ — تعهد خروج آینده پول نیست

تعهد معوق خروج نهایی یک تعهد سیستمی است، نه موجودی پولی؛ نباید در عرضه کاهشی ایجاد کند تا خروج واقعاً اجرا شود.

۵.۵ — عرضه در گردش

ECON محاسبه «عرضه فعال در گردش» را الزام می‌کند، اما فرمول دقیق آن نیازمند استاندارد فنی است. این سند نباید فرمولی را بدون مرجع به‌عنوان قانون قطعی تحمیل کند.

۵.۶ — تبدیل فعال به کمرنگ

در نسخه حاضر، تبدیل عادی بهار فعال به کمرنگ به‌صورت صریح تعریف نشده است. تا زمان تصریح، چنین مسیر عمومی‌ای نباید از طریق کد ایجاد شود. برگشت یک خطا با «غیرفعال‌سازی عمومی» یکی نیست. ---

بخش ششم — اعتبار اولیه و معیار قراردادی ارزش

۶.۱ — ماهیت اعتبار اولیه

اعتبار اولیه نه هدیه، یارانه، مزد یا قرض است؛ عضویت معتبر امکان بازنمایی قراردادی بخشی از حق بنیادین انسان نسبت به منابع مشترک را در نجم‌بهار فراهم می‌کند.

۶.۲ — مقدار

مقدار جاری اعتبار اولیه هر عضو معتبر برابر **۱۰٬۰۰۰ بهار** است. سن، جنسیت، ملیت، محل، حرفه، درآمد یا ثروت موجب افزایش یا کاهش آن نمی‌شود. این مقدار پارامتر بنیادین قانونی است و با پنل مدیریت یا سیاست عادی قابل تغییر نیست.

۶.۳ — معیار قراردادی طلا

در نسخه جاری: - ۱۰٬۰۰۰ بهار = معیار قراردادی ارزش معادل ۱ کیلوگرم طلای خالص؛ - ۱ بهار = معیار قراردادی ارزش معادل ۰٫۱ گرم طلای خالص؛ - ۱ گل = معیار قراردادی ارزش معادل ۱ میلی‌گرم طلای خالص؛ - ۱ بهار = ۱۰۰ گل.

۶.۴ — طلا پشتوانه بازخرید نیست

رابطه با طلا تعهد تحویل طلا، ذخیره فیزیکی، نرخ تبدیل تضمین‌شده یا حق مطالبه طلا ایجاد نمی‌کند.

۶.۵ — اعتبار اولیه و ثروت نهایی

۱۰٬۰۰۰ بهار سقف ثروت فرد نیست. انسان می‌تواند از کار، تولید، تجارت، سرمایه‌گذاری، دانش و قرارداد مشروع هر مقدار دارایی مشروع به دست آورد.

۶.۶ — ارث

حق اعتبار اولیه شخصی و غیرقابل ارث است؛ اما دارایی و ارزش مشروع کسب‌شده می‌تواند طبق قواعد مربوط منتقل شود.

۶.۷ — پایان عضویت و اثر پولی اعتبار اولیه

فوت، خروج معتبر یا پایان قطعی عضویت باید اثر پولی اعتبار اولیه همان انسان را از سامانه حذف کند: **اعتبار اولیه انسانی = بهار کمرنگ باقی‌مانده + بخش فعال‌شده اعتبار اولیه** بهار کمرنگ باقی‌مانده ابطال می‌شود و بخش فعال‌شده اعتبار اولیه، تعهد سیستمی بازنشستگی پول ایجاد می‌کند. اجرای این تعهد نیازمند ردیابی همان واحدهای تاریخی بهار نیست و نباید از دارایی مشروع فعلی شخص یا وراث برداشت شود. فقط بهاری که واقعاً از عرضه خارج شده، بازنشستگی پول اجراشده محسوب می‌شود. ---

بخش هفتم — نظام فعال‌سازی

۷.۱ — اصل بسته‌بودن مسیرها

چهار مسیر اصلی فعال‌سازی عبارت‌اند از: 1. حق عضویت؛ 2. امتیاز مشارکت؛ 3. پروژه عمومی؛ 4. فعال‌سازی عمومی برابر. هیچ مسیر عمومی پنجم بدون اصلاح ECON مجاز نیست.

۷.۲ — حق عضویت

مقدار مبنای جاری حق عضویت ۱۲ بهار سالانه است و یک پارامتر سیاستی محسوب می‌شود. اگر پرداخت از بهار کمرنگ انجام شود، ابتدا مقدار لازم بر مبنای قانونی فعال و سپس منتقل می‌شود.

۷.۳ — امتیاز مشارکت

امتیاز مشارکت پول نیست. فعالیت معتبر می‌تواند طبق نرخ نسخه‌دار، حق فعال‌سازی مقداری از بهار کمرنگ موجود ایجاد کند. زنجیره دعوت نیز باید چنین فهمیده شود: **دعوت معتبر → امتیاز مشارکت → حق فعال‌سازی → بهار کمرنگ موجود → بهار فعال** دعوت نباید مستقیماً پول بسازد.

۷.۴ — پروژه عمومی

پروژه عمومی می‌تواند پس از تصویب معتبر، ایجاد تعهد، ثبت تصویر بدهی و تحقق شرایط، فعال‌سازی مشخصی را سبب شود. حمایت اولیه یا ثبت پیشنهاد به‌تنهایی فعال‌سازی نیست.

۷.۵ — فعال‌سازی عمومی برابر

فعال‌سازی عمومی باید برابر، نسخه‌دار، قابل حسابرسی و محدود به مانده واقعی بهار کمرنگ باشد.

۷.۶ — سقف فعال‌سازی

هیچ حق فعال‌سازی نمی‌تواند بهار تازه خلق کند. مقدار اجراشده همیشه به مانده واقعی کمرنگ محدود است.

۷.۷ — نرخ‌ها

نرخ تبدیل امتیاز مشارکت و دیگر پارامترهای مجاز باید نسخه‌دار، تاریخ‌دار و قابل حسابرسی باشند. زمان دقیق اثر برخی نرخ‌ها از نقاط باز نیازمند سیاست است. ---

بخش هشتم — خزانه، صندوق‌ها، مالیات و تأمین خروج نهایی

۸.۱ — ساختار و استقلال صندوق

هر صندوق باید مأموریت، منابع ورودی، مصارف مجاز و دفتر مستقل خود را داشته باشد. سه مفهوم مرجع: - مانده عملیاتی؛ - ذخیره الزامی؛ - مازاد قابل بازتخصیص. ذخیره الزامی برای تعهدات و ریسک‌ها کنار گذاشته می‌شود و مازاد فقط پس از کسر تعهدات و ذخایر قابل شناسایی است.

۸.۲ — انتقال میان صندوق‌ها

انتقال میان صندوق‌ها باید مبلغ، علت، مرجع، مبدأ، مقصد و نسخه سیاست مؤثر را ثبت کند. کسری صندوق مجوز خلق پول نیست.

۸.۳ — صندوق عملیات و حقوق

صندوق عملیات و حقوق برای هزینه‌های اجرایی و دستمزد مسئولیت‌های دارای مزد استفاده می‌شود. هر پرداخت حقوق یا دستمزد باید گیرنده، نقش، مبنا، مبلغ و ثبت معتبر داشته باشد. عنوان مدیریتی یا بازرسی به‌خودی‌خود حق برداشت از صندوق ایجاد نمی‌کند.

۸.۴ — صندوق بیمه مرکزی

صندوق بیمه مرکزی برای ریسک‌های عمومی، حمایت اضطراری و وظایف جمعی پیش‌بینی می‌شود و با تعاونی تخصصی بیمه سرمایه‌گذاری متفاوت است. وجود این صندوق نباید به‌عنوان مجوز خودکار بیمه‌گری تخصصی یا تضمین سرمایه‌گذاری تفسیر شود.

۸.۵ — حق عضویت و تقسیم آن

حق عضویت هزینه مشارکت در زیرساخت عمومی EarthCoop است. مقدار مبنای جاری آن **۱۲ بهار در سال** و یک پارامتر سیاستی است. پرداخت از بهار کمرنگ مستلزم فعال‌سازی و سپس انتقال است. الگوی جاری تقسیم: - ۶ بهار برای صندوق عملیات و حقوق؛ - ۳ بهار برای صندوق بیمه مرکزی؛ - ۳ بهار برای صندوق بازنشستگی پول. تغییر این نسبت باید نسخه‌بندی‌شده و قابل حسابرسی باشد.

۸.۶ — کارمزد خدمت

سامانه می‌تواند برای خدمت واقعی کارمزد دریافت کند، اما کارمزد باید روشن، متناسب، قابل مشاهده و دارای مبنای قانونی یا قراردادی باشد. کارمزد خدمت با مالیات و سرمایه‌گذاری اجباری یکی نیست.

۸.۷ — مالیات پول راکد

نرخ مبنای جاری **۲۰٪ سالانه** و یک پارامتر سیاستی است و فقط بر بهار فعال واقعاً راکد اعمال می‌شود. بهار کمرنگ مشمول این مالیات نیست و پول‌های ذخیره‌شده، متعهد یا در سپرده امانی باید از پول آزاد راکد تفکیک شوند. مالیات‌ستانی به‌خودی‌خود بازنشستگی پول یا خروج از عرضه نیست. مالیات وصول‌شده به صندوق مالیات پول راکد منتقل می‌شود.

۸.۸ — مصارف صندوق مالیات پول راکد

منابع صندوق مالیات پول راکد می‌توانند در حوزه‌های کم‌سرمایه، زیرساخت و کسری‌های قانونی صندوق‌ها استفاده شوند. مالیات مجوز اجبار عضو به سرمایه‌گذاری خاص نیست.

۸.۹ — جلوگیری از گردش صوری

انتقال رفت‌وبرگشتی صرفاً برای فرار از قواعد می‌تواند تخلف محسوب شود. بااین‌حال تشخیص باید میان فعالیت واقعی و گردش صوری تفاوت بگذارد.

۸.۱۰ — ترتیب تأمین بازنشستگی پول

در تعهدهای بازنشستگی پول مرتبط با پایان عضویت، ترتیب مرجع منابع: 1. صندوق بازنشستگی پول؛ 2. صندوق مالیات پول راکد؛ 3. ثبت تعهد معوق بازنشستگی پول در صورت کسری. تعهد معوق نباید به‌عنوان بازنشستگی اجراشده در آمار عرضه شمرده شود.

۸.۱۱ — منع مصادره

تأمین بازنشستگی پول نباید با برداشت از دارایی مشروع و نامرتبط عضو یا وراث او انجام شود. ---

بخش نهم — پروژه‌های عمومی و اقتصاد مجامع

۹.۱ — پیشنهاد ساده عضو

شروع پروژه عمومی باید برای عضو ساده باشد. پیشنهاد اولیه نباید نیازمند پرونده کامل کارشناسی باشد.

۹.۲ — حد حمایت، تصویب نیست

رسیدن پیشنهاد به حد حمایت فقط آن را وارد بررسی رسمی می‌کند؛ به معنی تصویب، تعهد، تخصیص یا تأمین مالی نیست.

۹.۳ — ثبت خودکار دبیرخانه‌ای

در معماری مرجع، پس از رسیدن پیشنهاد به حد معتبر حمایت: **پیشنهاد پروژه → حد حمایت → ثبت خودکار در دبیرخانه → شماره پرونده و تاریخچه فرایند → ارجاع رسمی** دبیرخانه از این ثبت، اختیار تصمیم‌گیری یا مالی به دست نمی‌آورد.

۹.۴ — نقش‌ها

- مدیران: رسیدگی اجرایی و تبدیل پیشنهاد واجد حد حمایت به پرونده رسمی در زمان معقول؛ - بازرسان: نظارت بر سلامت فرایند؛ - متخصصان: ارزیابی تخصصی؛ - مجمع یا مرجع صالح: تصمیم معتبر بر اساس قواعد حاکم.

۹.۵ — پرونده رسمی

پرونده باید دست‌کم هدف، دامنه، بودجه، زمان، ریسک، مدل تأمین مالی و نسخه مصوب را ثبت کند. ارزیابی فنی، اقتصادی، زیست‌محیطی و حرفه‌ای می‌تواند به مجامع تخصصی مرتبط ارجاع شود. پیش از رأی نهایی، تعهد مالی اعضا باید در حد لازم قابل فهم باشد.

۹.۶ — مدل‌های تأمین مالی

سه مدل اصلی: - مشارکت جمعی؛ - سرمایه‌گذاری داوطلبانه؛ - مدل ترکیبی.

۹.۷ — تصویر تعهد

پیش از اجرای تعهد جمعی باید تصویر قابل بازسازی از مبلغ، اعضا، سهم و مبنای محاسبه ثبت شود.

۹.۸ — زنجیره تأمین مالی پروژه

**تصویب معتبر → تصویر تعهد → ایجاد تعهد → بهار کمرنگ متعهد → تحقق شرایط → فعال‌سازی → انتقال → صندوق فعال پروژه → پرداخت‌های اجرایی** تعهد با برداشت یکی نیست و تنها منابع فعال منتقل‌شده به صندوق پروژه قابل خرج‌اند.

۹.۹ — تغییرات بااهمیت

تغییر مهم در موضوع، بودجه، دامنه یا مصرف منابع نیازمند تصمیم معتبر جدید است و نباید با ویرایش خاموش نسخه قبلی انجام شود. ---

بخش دهم — سرمایه‌گذاری، پروژه مستقیم، بیمه تخصصی و بازار پرریسک

۱۰.۱ — سرمایه‌گذاری داوطلبانه

سرمایه‌گذاری مشروع بر انتخاب آگاهانه، افشای کافی و پذیرش ریسک استوار است. شکست مشروع به‌خودی‌خود تقلب نیست.

۱۰.۲ — سرمایه‌گذاری خلق پول نیست

سرمایه‌گذاری معمولاً انتقال بهار فعال یا دارایی معتبر موجود است. بهار کمرنگ نباید صرفاً برای سرمایه‌گذاری خصوصی فعال شود مگر مسیر مستقل قانونی وجود داشته باشد.

۱۰.۳ — افشا

موضوع، مبلغ، مصرف منابع، حقوق، هزینه‌ها، محدودیت‌ها و ریسک باید پیش از تصمیم سرمایه‌گذار روشن باشند. حق سرمایه‌گذاری یک دارایی اقتصادی است و ثبت یا نمایش پروژه در EarthCoop تضمین موفقیت آن نیست.

۱۰.۴ — تضمین

تضمین فقط در حدود تعهد واقعی و پشتیبانی‌شده معتبر است. ادعای سود تضمینی نیز نیازمند تعهد معتبر و پشتوانه واقعی است.

۱۰.۵ — پنجره سرمایه‌گذاری صنفی

شبکه‌های صنفی می‌توانند نیازها و فرصت‌های سرمایه را نمایش دهند و نیاز سرمایه را به‌صورت سالانه بر حسب حوزه و جغرافیا تجمیع کنند. صندوق سرمایه‌گذاری صنفی شخصیت اقتصادی مستقل دارد و باید مطابق «مأموریت تخصیص» سرمایه‌گذار عمل کند و حق خروج از آن مأموریت را ندارد.

۱۰.۶ — مدیریت ریسک صندوق

سرمایه تضمین باید واقعی باشد. ذخیره ریسک، سقف مواجهه و تمرکز، حاشیه نقدینگی و توانگری باید متناسب، دوره‌ای و قابل ارزیابی باشند و تخصیص منابع و عملکرد صندوق باید قابل مشاهده و حسابرسی باشد.

۱۰.۷ — پروژه مستقیم

اشخاص یا نهادها می‌توانند پروژه سرمایه‌گذاری مستقیم ثبت کنند. پرونده باید هویت، موضوع، سرمایه لازم، مصرف منابع و ریسک را بیان کند. غربالگری یا ارزیابی تخصصی، تضمین موفقیت نیست. امکان فنی و حرفه‌ای باید از ارزیابی ریسک تفکیک شود. منابع جذب‌شده باید مطابق سند تأمین مالی مصرف شوند؛ تغییر اساسی در مصرف منابع باید افشا شود و پروژه متناسب با اندازه و ریسک خود گزارش عملکرد داشته باشد. شکست پس از افشای صادقانه به‌خودی‌خود تخلف نیست.

۱۰.۸ — بیمه تخصصی سرمایه‌گذاری

بیمه تخصصی سرمایه‌گذاری فقط در قالب تعاونی تخصصی مستقل و واجد سرمایه، تخصص، ذخایر، توانگری، حسابرسی و مدیریت ریسک انجام می‌شود. ثبت تعاونی به‌تنهایی مجوز بیمه‌گری نیست. بیمه‌گر حامل حرفه‌ای ریسک است، نه داور نهایی ارزش ایده، و نباید نجم‌بهار، نجم هدا، EarthCoop یا خود مجمع تخصصی باشد. عضویت در مجمع صنفی، عضویت خودکار در تعاونی بیمه یا ایجاد پوشش بیمه‌ای نمی‌کند و بیمه‌شدن نیز نباید به عضویت در تعاونی مشروط شود. پذیرش ریسک باید بر ارزیابی حرفه‌ای استوار باشد. قرارداد بیمه باید پوشش، استثناها، سقف، مدت، حق بیمه و شرایط خسارت را روشن کند. پوشش جزئی مساوی تضمین کامل نیست. ذخیره ریسک کافی و محدودیت مواجهه لازم است؛ چند تعاونی می‌توانند ریسک بزرگ را مشترکاً پوشش دهند و تعارض منافع مؤثر باید افشا و مدیریت شود.

۱۰.۹ — بازار سرمایه‌گذاری پرریسک

پروژه شفاف ولی پرریسک می‌تواند در بازار سرمایه‌گذاری جسورانه عرضه شود، مشروط به افشای برجسته ریسک. ریسک بالا به‌خودی‌خود بی‌اخلاقی یا تقلب نیست. پذیرش آگاهانه ریسک، حقوق فرد در برابر تقلب را از بین نمی‌برد. EarthCoop تضمین‌کننده زیان مشروع سرمایه‌گذاری نیست و نداشتن بیمه به‌خودی‌خود حق جست‌وجوی سرمایه را از پروژه سلب نمی‌کند. ---

بخش یازدهم — شخصیت‌های اقتصادی، تعاونی‌های صنفی و اتحادیه‌ها

۱۱.۱ — اشکال شخصیت اقتصادی

اعضا می‌توانند شخصیت‌های خصوصی، تعاونی، پروژه‌ای، حرفه‌ای یا سرمایه‌گذاری تشکیل دهند.

۱۱.۲ — سه سطح ثبت و مجوز

**ثبت داخلی EarthCoop ≠ شخصیت حقوقی خارجی ≠ مجوز فعالیت تنظیم‌شده** ثبت داخلی نباید به‌عنوان ثبت رسمی دولتی یا مجوز بانکداری، بیمه یا فعالیت تنظیم‌شده معرفی شود.

۱۱.۳ — جدایی دارایی

دارایی شخصیت اقتصادی از دارایی اعضا جداست و بدهی آن اصولاً بدهی شخصی اعضا نیست مگر قرارداد یا قانون خلاف آن را مقرر کند.

۱۱.۴ — سرمایه

سرمایه می‌تواند بهار، دارایی یا حق مشروع باشد. ثبت سرمایه خلق پول نیست.

۱۱.۵ — مسئولیت محدود، انحلال و شفافیت

مسئولیت محدود پوشش تقلب عمدی نیست. مدیر شخصیت اقتصادی وظیفه امانی دارد. انحلال شخصیت اقتصادی به‌خودی‌خود خلق پول یا بازنشستگی پول نیست. مالکیت، مدیریت و مسئولیت شخصیت اقتصادی باید قابل تشخیص باشند.

۱۱.۶ — تعاونی صنفی

تعاونی صنفی بازوی اقتصادی مستقل اعضای یک حوزه صنفی است و با مجمع صنفی یکی نیست. عضویت خودکار در مجمع تخصصی، عضویت خودکار در تعاونی اقتصادی ایجاد نمی‌کند.

۱۱.۷ — مالکیت عضو

دارایی شخصی عضو صرف عضویت منتقل نمی‌شود. استفاده از زمین، تجهیزات، کار یا دانش عضو نیازمند قرارداد است.

۱۱.۸ — حقوق ناشی از آورده و عضویت

کار عضو می‌تواند مزد مستقل داشته باشد؛ زمین و تجهیزات می‌توانند اجرت مستقل داشته باشند؛ خدمت تخصصی می‌تواند حق‌الزحمه مستقل داشته باشد و سرمایه می‌تواند بازده قراردادی مستقل داشته باشد. سود قابل توزیع عضویتی پس از هزینه‌ها و حقوق قراردادی محاسبه می‌شود. حقوق قراردادی ناشی از آورده با حق اقتصادی ناشی از عضویت یکی نیستند؛ حق اقتصادی ناشی از عضویت برابر است. اصل پایه رأی تعاونی: **یک عضو، یک رأی پایه** سرمایه بیشتر، رأی عضویتی پایه بیشتری نمی‌خرد.

۱۱.۹ — زنجیره ارزش و محصول

تعاونی می‌تواند تولید، خرید، آموزش، بازاریابی و توزیع را هماهنگ کند. محصول عضو فقط با قرارداد منتقل می‌شود.

۱۱.۱۰ — اتحادیه‌های چندسطحی

تعاونی‌ها می‌توانند اتحادیه‌های چندسطحی تشکیل دهند. اصل «انجام وظیفه در پایین‌ترین سطح مؤثر» رعایت می‌شود و اتحادیه بالاتر مالک دارایی تعاونی پایین‌تر نیست. ---

بخش دوازدهم — واحد مشارکت ارزشی (سهم ارزش؛ VPU)

۱۲.۱ — طبقه‌بندی حقوق اقتصادی

حقوق اقتصادی باید بر اساس ماهیت واقعی خود طبقه‌بندی شوند: - سهم مالکیت باید واقعاً مالکیت ایجاد کند؛ - حق عضویت از عضویت ناشی می‌شود؛ - حق سرمایه‌گذاری از قرارداد سرمایه ناشی می‌شود؛ - طلب، دارایی طلبکار است؛ - حق درآمد و حق سود باید از یکدیگر تفکیک شوند؛ - حق مشارکت پروژه‌ای تابع قرارداد پروژه است؛ - حق مشارکت ارزشی می‌تواند بدون مالکیت مدیریتی وجود داشته باشد. این حقوق دارایی‌اند، نه بهار. نام ابزار نباید ماهیت واقعی آن را پنهان کند و ارزش‌گذاری آنها موجودی پولی ایجاد نمی‌کند.

۱۲.۲ — تعریف

واحد مشارکت ارزشی یا «سهم ارزش» یک دارایی قراردادی مبتنی بر حق اقتصادی مشخص است. واحد مشارکت ارزشی به‌خودی‌خود: - پول نیست؛ - سهم مالکیت نیست؛ - رأی ایجاد نمی‌کند؛ - حق مدیریت ایجاد نمی‌کند.

۱۲.۳ — حق اقتصادی واقعی

هر واحد مشارکت ارزشی باید دارای حق اقتصادی تعریف‌شده و لنگر اقتصادی قابل توضیح باشد. ناشر باید حق مشروع خود نسبت به دارایی یا پایه اقتصادی مبنا را اثبات کند و خود دارایی یا پایه اقتصادی نیز باید مشخص باشد. ابزاری که فقط بر امید فروش به خریدار بعدی استوار باشد واحد مشارکت ارزشی معتبر نیست.

۱۲.۴ — ارزش‌گذاری و استخر مشارکت

ارزش‌گذاری پروژه تضمین قیمت نیست. ارزش پروژه، استخر مشارکت ارزشی و درصد مالکیت سه مفهوم متفاوت‌اند. درصد یا مقدار استخر و تعداد کل و عرضه‌شده واحدها باید روشن باشد.

۱۲.۵ — سند انتشار

هر عرضه باید دارای سند انتشار باشد که هویت ناشر، ارزش‌گذاری، استخر مشارکت، مبنای اقتصادی، حقوق، محدودیت‌ها، ریسک، تعداد واحدها و مصرف وجوه را روشن کند. حقوقی که ایجاد نمی‌شوند نیز باید صریحاً اعلام شوند. قیمت پایه تضمین قیمت بازار نیست و اگر عرضه به‌صورت حراج انجام شود، قواعد حراج باید روشن باشند.

۱۲.۶ — بازار اولیه و ثانویه

فروش اولیه‌ای که وجه آن وارد پروژه می‌شود تأمین مالی اولیه است. فروش واحد مشارکت ارزشی موجود توسط دارنده قبلی سرمایه جدید پروژه نیست.

۱۲.۷ — رقیق‌سازی

انتشار واحد جدید می‌تواند رقیق‌سازی مستقیم ایجاد کند و ایجاد حقوق موازی می‌تواند رقیق‌سازی اقتصادی باشد. امکان، سقف و روش رقیق‌سازی باید پیشاپیش روشن باشد.

۱۲.۸ — انتقال دارایی مبنا

تغییر مهم دارایی مبنا، رویداد بااهمیت است. انتقال مالکیت فکری نباید واحد مشارکت ارزشی را بدون حق اقتصادی واقعی باقی بگذارد.

۱۲.۹ — تحقق ارزش، بازخرید و تسویه

رویداد تحقق ارزش باید تعریف شود. تسویه حق اقتصادی خلق پول نیست. اگر بازخرید وجود دارد، حق و قیمت یا روش محاسبه آن باید از پیش روشن باشد. حق درآمد دوره‌ای و حق سود، در صورت وجود، باید جداگانه و صریح افشا شوند.

۱۲.۱۰ — بازار ثانویه و سلامت بازار

واحد مشارکت ارزشی می‌تواند در بازار ثانویه معامله شود. کشف قیمت باید از معامله واقعی ناشی شود؛ معامله صوری، دستکاری قیمت و سوءاستفاده از اطلاعات مهم غیرعمومی ممنوع‌اند.

۱۲.۱۱ — قوانین بیرونی

نام «واحد مشارکت ارزشی» مانع اعمال قوانین الزام‌آور بیرونی درباره اوراق، سرمایه‌گذاری یا تأمین مالی نمی‌شود.

۱۲.۱۲ — بازار سرمایه و بازار ثانویه دارایی

بازار سرمایه‌گذاری، فرصت‌های تأمین مالی را نمایش می‌دهد و بازار ثانویه دارایی انتقال دارایی‌های موجود را تسهیل می‌کند. این دو بازار از بازار کالا و خدمات جدا هستند. فهرست‌شدن یک دارایی یا فرصت سرمایه‌گذاری تضمین ارزش یا نقدشوندگی نیست. قیمت و حجم معاملات باید تا حد لازم ثبت شوند. در خطر تقلب یا اختلال جدی می‌توان معامله را به‌طور موقت متوقف کرد و اشخاص متأثر از محدودیت مهم بازار باید مسیر اعتراض داشته باشند. ---

بخش سیزدهم — بازار کالا و خدمات

۱۳.۱ — ماهیت بازار

بازار EarthCoop زیرساخت معامله کالا و خدمت است و به‌خودی‌خود طرف معامله نیست مگر صریحاً در یک قرارداد نقش طرف را داشته باشد.

۱۳.۲ — فروشگاه و دفتر

عضو یا شخصیت اقتصادی می‌تواند فروشگاه یا دفتر داشته باشد. فروشگاه یا دفتر شخصیت اقتصادی مستقل محسوب نمی‌شود مگر جداگانه تشکیل شده باشد.

۱۳.۳ — طرف مسئول

طرف مسئول معامله باید قابل شناسایی باشد.

۱۳.۴ — مکان کسب‌وکار و بازار هدف

مکان کسب‌وکار از محدوده بازار هدف جداست. کاربر می‌تواند بازار هدف را در هر سطح معتبر جغرافیایی تعیین کند و مجبور به انتخاب سطح پایین‌تر نیست.

۱۳.۵ — اطلاعات پیش از معامله

قیمت، ویژگی‌های اساسی، هزینه‌های اجباری، تحویل و شرایط اصلی باید پیش از رضایت روشن باشند. هزینه اجباری پنهان و الگوی رابط فریبنده ممنوع است.

۱۳.۶ — پرداخت

خرید عادی با بهار فعال انجام می‌شود. معامله بازار نباید مسیر پنهان فعال‌سازی برای بهار کمرنگ ایجاد کند.

۱۳.۷ — سپرده امانی، ضمانت و پیش‌فروش

سپرده امانی می‌تواند پرداخت را مشروط نگه دارد. ضمانت باید ضامن، دامنه، مدت و شرایط مطالبه را روشن کند. پیش‌فروش باید موضوع، زمان و شرایط تحویل را مشخص سازد.

۱۳.۸ — قرارداد مرحله‌ای

پرداخت می‌تواند به مرحله‌های قراردادی وابسته شود. سپرده امانی و پرداخت مرحله‌ای می‌توانند در صورت قرارداد معتبر ترکیب شوند.

۱۳.۹ — بازپرداخت

بازپرداخت انتقال است، نه خلق پول، و باید به معامله اصلی قابل ردیابی باشد.

۱۳.۱۰ — انطباق، شکایت و نظر

کالا یا خدمت باید با توصیف اساسی خود منطبق باشد. مسیر شکایت و حل اختلاف باید وجود داشته باشد. نظر ناشی از معامله تأییدشده می‌تواند مشخص شود و فروشنده حق پاسخ به نقد مشروع دارد.

۱۳.۱۱ — حریم خصوصی و رقابت

داده معامله فقط در حد لازم و مجاز پردازش می‌شود. تبانی زیان‌بار، سوءاستفاده از موقعیت غالب و حذف ناروا از بازار ممنوع‌اند؛ بزرگی بنگاه به‌خودی‌خود تخلف نیست. ---

بخش چهاردهم — تبلیغات داوطلبانه و اقتصاد توجه

۱۴.۱ — تبلیغ اجباری نیست

تبلیغ نباید شرط استفاده از خدمات بنیادین باشد و باید از محتوای عادی یا رسمی قابل تشخیص باشد.

۱۴.۲ — هدف‌گذاری و حریم خصوصی

تبلیغ‌دهنده می‌تواند موضوع و محدوده مخاطب را انتخاب کند، اما هویت خصوصی مخاطبان قابل فروش نیست. سامانه می‌تواند هدف‌گذاری را انجام دهد بدون اینکه فهرست هویتی کاربران را به تبلیغ‌دهنده واگذار کند.

۱۴.۳ — فضای جداگانه

گروه می‌تواند بخش جداگانه تبلیغات داشته باشد تا محتوای حکمرانی و مشارکتی با تبلیغات تجاری مخلوط نشود.

۱۴.۴ — مشاهده معتبر انسانی

مشاهده انسانی معتبر باید از ربات و رویداد جعلی تفکیک شود. تعریف دقیق معیار فنی آن در سیاست تبلیغات تعیین می‌شود.

۱۴.۵ — درآمد واقعی

درآمد تبلیغات پول واقعی دریافت‌شده است. سهم EarthCoop، میزبان و بیننده از همان درآمد واقعی پرداخت می‌شود. سهم بیننده **انتقال** است؛ نه خلق پول، فعال‌سازی یا امتیاز مشارکت.

۱۴.۶ — سهم گروه

سهم تبلیغاتی گروه متعلق به خود گروه است، نه مدیر آن.

۱۴.۷ — نسبت تقسیم

نسبت‌های تقسیم درآمد در سیاست تبلیغات نسخه‌بندی می‌شوند و هر تسویه باید به نسخه مؤثر متصل باشد.

۱۴.۸ — تقلب تبلیغاتی

کلیک، مشاهده یا تبدیل جعلی ممنوع است. تشخیص مهم تقلب باید امکان بازبینی داشته باشد و خروجی هوش مصنوعی به‌تنهایی حکم نهایی محسوب نمی‌شود.

۱۴.۹ — تبلیغ سرمایه‌گذاری

تبلیغ ابزار سرمایه‌گذاری باید ریسک‌های اساسی را نمایش دهد و جای سند انتشار یا افشای کامل را نمی‌گیرد.

۱۴.۱۰ — تبلیغ و حکمرانی

هزینه تبلیغاتی نباید رأی یا حق حکمرانی عمومی ایجاد کند. ---

بخش پانزدهم — قرض، صندوق قرض و معماری بدهی بدون بهره

۱۵.۱ — تعریف قرض

قرض انتقال موقت بهار موجود با تعهد بازپرداخت است.

۱۵.۲ — اصل دین

اصل دین تعداد بهار موضوع قرارداد است. گذر زمان، تغییر قیمت طلا یا تغییر قدرت خرید به‌خودی‌خود اصل دین را افزایش نمی‌دهد.

۱۵.۳ — ثبت بدهی خلق پول نیست

ثبت بدهی به‌تنهایی نباید مانده پولی ایجاد کند.

۱۵.۴ — قرض مستقیم میان اعضا

قرض مستقیم میان اعضا با پذیرش آگاهانه طرفین مجاز است. مبلغ، تعهد بازپرداخت و شرایط اصلی باید برای طرفین روشن باشد.

۱۵.۵ — ثبت دوگانه

قرض معتبر شامل: - انتقال در دفترکل پول؛ - ثبت طلب در دفتر دارایی؛ - ثبت بدهی در دفتر بدهی.

۱۵.۶ — بازپرداخت

بازپرداخت انتقال پول همراه با کاهش هم‌زمان طلب و بدهی است.

۱۵.۷ — صندوق قرض

صندوق قرض منابع واقعی را تجمیع می‌کند. حق مشارکت در صندوق یک دارایی است، نه مانده پولی آزاد. بهاری که در صندوق قرار گرفته، هم‌زمان موجودی آزاد عضو نیست.

۱۵.۸ — منع خلق کسری

صندوق فقط از پول واقعی در اختیار خود قرض می‌دهد. ایجاد پول بر پایه بدهی یا مطالبات صندوق مجاز نیست.

۱۵.۹ — نقدینگی و سررسید

صندوق باید نقدینگی کافی داشته باشد و سررسید دارایی‌ها و تعهدات را مدیریت کند.

۱۵.۱۰ — اعتبارسنجی مالی

اعتبارسنجی باید بر داده مالی مرتبط مانند توان بازپرداخت، سابقه تعهد، درآمد، بدهی و تضمین استوار باشد. رأی، باور، نقد مدیر یا محبوبیت اجتماعی نباید اعتبار مالی را تعیین کنند. نظام امتیاز اجتماعی انسان ممنوع است.

۱۵.۱۱ — حق توضیح و اصلاح داده

تصمیم مهم اعتباری باید از نظر مبنای کلی قابل توضیح باشد و داده نادرست باید قابل اصلاح باشد. تصمیم مهم نباید فقط بر الگوریتم غیرقابل توضیح متکی باشد.

۱۵.۱۲ — وثیقه و ضامن

وثیقه تا اجرای معتبر قرارداد خودکار به مالکیت وام‌دهنده منتقل نمی‌شود. تعهد ضامن باید صریح، آگاهانه و دارای سقف باشد.

۱۵.۱۳ — هزینه خدمت و دیرکرد

هزینه خدمت واقعی و متناسب مجاز است؛ اما هزینه ناشی صرف از گذر زمان نباید به بهره پنهان تبدیل شود.

۱۵.۱۴ — ناتوانی و بازسازی بدهی

ناتوانی واقعی از امتناع عمدی و تقلب جداست. برای ناتوانی واقعی می‌توان از مهلت، تقسیط یا بازسازی بدهی استفاده کرد. ---

بخش شانزدهم — بازده، آفرینش ارزش، اثرگذاری و تخصیص سرمایه

۱۶.۱ — سه بُعد بازده

بازده می‌تواند سه بعد مستقل داشته باشد: - بازده مالی؛ - بازده آفرینش ارزش و ظرفیت؛ - بازده اثر انسانی، اجتماعی یا محیط‌زیستی. این ابعاد الزاماً نباید در یک امتیاز واحد ادغام شوند.

۱۶.۲ — آفرینش ارزش، خلق پول نیست

ایجاد کارخانه، دانش، ظرفیت تولید، زیرساخت یا بهره‌وری می‌تواند آفرینش ارزش باشد، اما به‌خودی‌خود خلق بهار جدید نیست.

۱۶.۳ — اثر مثبت و منفی

آثار منفی نیز باید در کنار آثار مثبت سنجیده شوند. بازده اثر و بازده آفرینش پول نیستند و حق رأی عمومی ایجاد نمی‌کنند.

۱۶.۴ — پیش‌بینی

پیش‌بینی بازده باید مفروضات و عدم قطعیت را بیان کند و از نتیجه واقعی و تضمین قراردادی جدا باشد.

۱۶.۵ — تخصیص سرمایه

تخصیص سرمایه بر اطلاع و انتخاب آزاد استوار است. سرمایه‌گذار حوزه، مکان و سطح ریسک خود را انتخاب می‌کند.

۱۶.۶ — نقشه نیاز سرمایه

سامانه می‌تواند نقشه نیاز سرمایه ایجاد کند و شکاف سرمایه را نمایش دهد. شکاف سرمایه مجوز خلق پول نیست.

۱۶.۷ — ابزارهای کاهش شکاف

صندوق، بیمه، بازار و پروژه مستقیم می‌توانند با استفاده از منابع واقعی شکاف سرمایه را کاهش دهند.

۱۶.۸ — عدالت جغرافیایی

عدالت سرمایه الزاماً توزیع عددی برابر میان مناطق نیست. تقاضا، کمبود عرضه، ظرفیت و زیرساخت می‌توانند در تحلیل لحاظ شوند.

۱۶.۹ — نقش نجم هدا

نجم هدا می‌تواند تحلیل و توصیه کند، اما بدون اختیار صریح حق سرمایه‌گذاری دارایی عضو را ندارد.

۱۶.۱۰ — تمرکز و محیط‌زیست

تمرکز سرمایه و ریسک باید پایش شود. بازده مالی مجوز آسیب ناروا به منابع مشترک نیست. ---

بخش هفدهم — سلامت اقتصادی، تقلب، فساد و ضمانت اجرا

۱۷.۱ — اصل سلامت

اقتصاد بر صداقت، رضایت و قابلیت حسابرسی استوار است.

۱۷.۲ — تفکیک مفاهیم

این مفاهیم باید جدا نگه داشته شوند: **خطا، اختلاف، سهل‌انگاری، نقض، تقلب، فساد**. زیان یا شکست به‌تنهایی تقلب نیست.

۱۷.۳ — تقلب و فساد

تقلب فریب آگاهانه برای منفعت نارواست. فساد سوءاستفاده از اختیار امانی یا عمومی برای منفعت خصوصی است. رشوه ممنوع و تعارض منافع مهم باید افشا شود.

۱۷.۴ — منابع جمعی و دستکاری

مصرف منابع جمعی خارج از اختیار معتبر و دستکاری بازار ممنوع است. چندحسابی برای اعتبار اولیه یا مزایا و گردش صوری برای فرار از قواعد می‌تواند تخلف باشد.

۱۷.۵ — اقدام حفاظتی

اقدام حفاظتی موقت حکم قطعی نیست. محدودیت باید متناسب، زمان‌مند و قابل بازبینی باشد.

۱۷.۶ — حق دفاع

شخص متأثر از تصمیم مهم حق دفاع و اعتراض دارد. شواهد، ارزیابی و حکم نهایی باید مفاهیم جدا باشند.

۱۷.۷ — هوش مصنوعی

خروجی نجم هدا یا هر سامانه هوش مصنوعی به‌تنهایی حکم قطعی تقلب، مصادره یا محرومیت نهایی نیست.

۱۷.۸ — اعاده حق

بازگرداندن حق زیان‌دیده در صورت امکان اولویت دارد. تخلف در یک حوزه مجوز تصاحب دارایی نامرتبط نیست.

۱۷.۹ — گزارش تخلف

عضو یا ذی‌نفع می‌تواند تخلف اقتصادی را گزارش کند. گزارشگر صادق باید در برابر تلافی حمایت شود و هویت او در حد لازم حفاظت شود؛ گزارش دروغ عمدی مشمول این حمایت نیست.

۱۷.۱۰ — کمترین سطح دسترسی

دسترسی مالی باید بر کمترین سطح لازم استوار باشد. مسیر پنهان برای تغییر مانده یا دفترکل ممنوع است.

۱۷.۱۱ — رسیدگی و ضمانت اجرا

رسیدگی باید مستند، منصفانه و قابل اعتراض باشد. اخطار، تعلیق عملیات، جبران، بازگرداندن منابع یا اقدامات متناسب ممکن‌اند؛ مجازات مالی نباید حقوق بنیادین انسان را نابود کند. سوءاستفاده اقتصادی می‌تواند موجب عزل از مسئولیت شود و موضوعات لازم می‌توانند به مرجع قضایی EarthCoop ارجاع شوند. ---

بخش هجدهم — دفترکل، حسابداری و شاخص‌های کلان

۱۸.۱ — هفت رویداد پولی

همه عملیات پولی باید در نهایت به یکی از هفت رویداد بنیادین یا به وضعیت‌های عملیاتی غیرپولی قابل ردیابی باشند.

۱۸.۲ — اثر رویدادها بر عرضه

- خلق پول: عرضه را افزایش می‌دهد؛ - فعال‌سازی: نسبت کمرنگ/فعال را تغییر می‌دهد؛ - انتقال: اثر عرضه‌ای صفر؛ - تعهد: اثر عرضه‌ای صفر؛ - مالیات‌ستانی: تا خروج نهایی، عرضه را کاهش نمی‌دهد؛ - ابطال: بهار کمرنگ را از عرضه حذف می‌کند؛ - خروج نهایی: عرضه فعال را واقعاً کاهش می‌دهد.

۱۸.۳ — معادله رسمی

`خالص عرضه ایجادشده = کل خلق پول − ابطال معتبر − خروج نهایی اجراشده` در معماری فعلی، تا زمانی که قلمرو پولی بنیادین دیگری تعریف نشده: `خالص عرضه ایجادشده = کل بهار کمرنگ + کل بهار فعال`

۱۸.۴ — شناسه، زمان، عامل و مبنا

هر رویداد مالی باید شناسه یکتا، زمان، عامل و مبنای قانونی یا قراردادی داشته باشد. نسخه سیاست مؤثر نیز در عملیات وابسته ثبت می‌شود.

۱۸.۵ — اصلاح تاریخچه

اصلاح نباید رویداد قبلی را پاک کند؛ رویداد اصلاحی یا برگشتی باید به رویداد اصلی متصل باشد.

۱۸.۶ — تطبیق

دفترکل و مانده‌ها باید به‌طور منظم تطبیق داده شوند. اختلاف با ویرایش مستقیم مانده حل نمی‌شود؛ منشأ اختلاف باید شناسایی و با رویداد معتبر اصلاح شود.

۱۸.۷ — تمامیت عملیات

عملیات مرکب باید اتمیک یا قابل بازیابی ایمن باشند. درخواست تکراری نباید چند اثر مالی بگذارد و هم‌زمانی نباید باعث خرج یا فعال‌سازی بیش از موجودی شود.

۱۸.۸ — توقف ایمن

در تردید درباره تمامیت دفترکل، عملیات حساس باید قابل توقف ایمن باشند؛ توقف ایمن مجوز دستکاری خارج از دفترکل نیست.

۱۸.۹ — شاخص‌های کلان

حداقل باید امکان محاسبه این شاخص‌ها وجود داشته باشد: - کل بهار کمرنگ؛ - بهار کمرنگ متعهد؛ - کل بهار فعال؛ - عرضه فعال در گردش؛ - کل خروج نهایی؛ - تعهدهای معوق خروج نهایی؛ - مانده و ذخیره الزامی صندوق‌های اصلی؛ - نرخ فعال‌سازی؛ - مالیات پول راکد وصول‌شده؛ - حجم سرمایه‌گذاری؛ - سرمایه‌گذاری بیمه‌شده؛ - سرمایه‌گذاری جسورانه؛ - سرعت گردش بهار فعال. فرمول دقیق برخی شاخص‌ها نیازمند استاندارد فنی است.

۱۸.۱۰ — انتشار عمومی و حریم خصوصی

آمار کلان باید در سطح مناسب و بدون افشای داده شخصی قابل انتشار باشد. شفافیت کلان نباید به نقض حریم خصوصی مالی فرد منجر شود. ---

بخش نوزدهم — حقوق اقتصادی، حکمرانی اقتصادی و جدایی ثروت از قدرت عمومی

۱۹.۱ — حقوق عضو

عضو بر بهار فعال و دارایی مشروع خود حق دارد و باید بتواند وضعیت مهم بهار کمرنگ، بهار فعال، دارایی‌ها و بدهی‌های خود را مشاهده کند.

۱۹.۲ — سابقه و قواعد مؤثر

عضو حق دسترسی معقول به سابقه اقتصادی خود و حق دانستن قواعد و پارامترهای مؤثر بر حسابش را دارد.

۱۹.۳ — اعتراض و اصلاح

عضو می‌تواند نسبت به مالیات، بدهی، اعتبار، محدودیت یا تراکنش مورد اختلاف اعتراض کند. خطای مالی باید قابل اصلاح باشد و اصلاح نباید تاریخچه را پاک کند.

۱۹.۴ — حقوق قطعی‌شده

سیاست جدید اصولاً نباید حق قطعی‌شده گذشته را از بین ببرد. در تغییر مهم باید قواعد انتقالی مناسب بررسی شوند.

۱۹.۵ — مسئولیت عضو

عضو مسئول صداقت اطلاعات مالی و حفاظت متعارف از دسترسی‌های خود است؛ این مسئولیت، وظیفه سامانه در حفظ امنیت را از بین نمی‌برد.

۱۹.۶ — جدایی وظایف

نقش‌های زیر تا حد امکان از هم جدا می‌شوند: - پیشنهاد؛ - تصویب؛ - اجرا؛ - نگهداری دارایی؛ - حسابرسی. نگهدارنده دارایی لزوماً اختیار مصرف ندارد و حسابرس نباید مسئول نهایی عملیاتی باشد که خود اجرا کرده است.

۱۹.۷ — مدیر و بازرس

عنوان مدیریتی به‌خودی‌خود اختیار خلق پول یا برداشت ایجاد نمی‌کند. بازرس مالک منابع مورد نظارت نیست.

۱۹.۸ — نجم‌بهار و نجم هدا

نجم‌بهار فقط اختیار ناشی از قانون، قرارداد یا تصمیم معتبر را اجرا می‌کند. نجم هدا می‌تواند تحلیل و توصیه ارائه کند؛ اقدام به نمایندگی عضو نیازمند اختیار صریح و قابل لغو است.

۱۹.۹ — وظیفه امانی

مدیر منابع دیگران وظیفه امانی دارد و منابع عمومی و امانی باید قابل حسابرسی باشند.

۱۹.۱۰ — تمرکز پول

نجم‌بهار باید امکان سنجش تمرکز خطرناک بهار فعال را فراهم کند. تمرکز به‌خودی‌خود جرم یا مجوز مصادره نیست.

۱۹.۱۱ — رأی عمومی و رأی نهاد اقتصادی

رأی حکمرانی عمومی از حقوق حکمرانی EarthCoop ناشی می‌شود. رأی یک تعاونی یا شخصیت اقتصادی فقط در همان نهاد اثر دارد و این دو رأی یکسان نیستند.

۱۹.۱۲ — ثروت رأی عمومی نمی‌خرد

ثروت اقتصادی، سرمایه، واحد مشارکت ارزشی یا هزینه تبلیغاتی نباید رأی حکمرانی عمومی بیشتری ایجاد کنند. مدیریت منابع عمومی نیز مالکیت شخصی ایجاد نمی‌کند. ---

بخش بیستم — اجرا، گذار، تفسیر، مهاجرت و اصلاح قانون

۲۰.۱ — اجرای مرحله‌ای

اجرای ECON می‌تواند مرحله‌ای باشد، اما مرحله‌ای‌بودن نباید حق موجود را به‌صورت پنهانی نقض کند.

۲۰.۲ — اعتبار حقوقی و آمادگی فنی

اعتبار حقوقی با آماده‌بودن فنی یکسان نیست و وجود قابلیت فنی مجوز حقوقی نیست.

۲۰.۳ — محیط آزمایش

بهار آزمایشی باید از بهار واقعی جدا و قابل تشخیص باشد. داده آزمایشی نباید عرضه یا آمار واقعی را تغییر دهد.

۲۰.۴ — مهاجرت مالی

مهاجرت مالی باید محافظه‌کارانه انجام شود. پیش از مهاجرت پرخطر پشتیبان مناسب لازم است، تغییر باید متناسب با اهمیت آزمون شود و پس از مهاجرت تطبیق انجام گیرد. برای خطای مهاجرت باید مسیر بازیابی متناسب وجود داشته باشد.

۲۰.۵ — داده واقعی

داده مالی واقعی نباید صرفاً برای آسان‌کردن توسعه و بدون مجوز معتبر حذف شود.

۲۰.۶ — مقررات فرودست و نظام پارامترها

سیاست‌نامه‌ها و استانداردهای فنی می‌توانند جزئیات اجرا را تعیین کنند، اما نمی‌توانند ECON را نقض یا مسیر پولی تازه ایجاد کنند. زنجیره اختیار چنین است: **قانون → سیاست‌نامه → پیکربندی → اجرا** پارامتر اقتصادی باید نام، مقدار، دامنه، مرجع اختیار، تاریخ اثر و سابقه تغییر داشته باشد. پارامترهای مؤثر بر حقوق و دارایی اعضا باید برای آنان قابل مشاهده باشند. تغییر مهم سیاست باید دارای تحلیل اثر باشد و در موارد مؤثر بر حقوق اقتصادی، اطلاع مناسب پیش از اجرا لازم است مگر ضرورت فوری موجه وجود داشته باشد. سیاست مهم بدون شماره نسخه و تاریخ اثر معتبر نیست، نباید به‌طور پنهانی وضعیت قطعی گذشته را تغییر دهد و می‌تواند پیش از اجرای گسترده آزمایش و ارزیابی شود. پنل مدیریت مرجع قانون‌گذاری نیست.

۲۰.۷ — جایگاه ECON-REF-01

این سند مرجع توضیحی اصلی ECON است و حق ایجاد حقوق یا مسیرهای پولی خلاف ECON را ندارد.

۲۰.۸ — تفسیر

تفسیر باید متن، هدف، حقوق اعضا و ماهیت واقعی عملیات را با هم لحاظ کند. ابهام مؤثر بر خلق پول، مالکیت یا مالیات نباید صرفاً با تصمیم لایه پشتی سامانه حل شود.

۲۰.۹ — اصلاح قانون

اصلاح ECON باید متن، دلیل و آثار مهم خود را بیان کند. تغییر در موارد زیر «اصلاح بنیادین پولی» است: - خلق پول؛ - اعتبار اولیه؛ - معیار قراردادی ارزش؛ - ماهیت بهار کمرنگ؛ - مسیرهای اصلی فعال‌سازی. این موارد با سیاست یا تنظیم مدیریتی قابل تغییر نیستند. در مقابل، «پارامتر سیاستی» فقط در محدوده‌ای قابل تنظیم است که ECON اجازه داده باشد و «پارامتر عملیاتی» صرفاً تنظیم اجرایی غیرماهوی است. این سه سطح نباید در پنل مدیریت یا کد با یکدیگر مخلوط شوند.

۲۰.۱۰ — نسخه‌بندی و جدول تطبیق

هر نسخه رسمی باید شماره، تاریخ، وضعیت و سابقه تغییرات داشته باشد. در تغییر ساختاری مهم باید جدول تطبیق نسخه‌ها منتشر شود.

۲۰.۱۱ — قانون مؤثر در زمان رویداد

هر رویداد تاریخی باید با نسخه قانون، سیاست و پارامترهای مؤثر در زمان خودش قابل بازسازی باشد.

۲۰.۱۲ — ماتریس وضعیت پیاده‌سازی

برای قابلیت‌های اقتصادی مهم بهتر است چهار وضعیت جدا ثبت شود: - وضعیت حقوقی؛ - وضعیت سیاستی؛ - وضعیت فنی؛ - وضعیت فعال در تولید. آماده‌بودن یکی به معنی آماده‌بودن دیگران نیست. ---

پیوست A — ثبت ناوردایی‌های مرجع

خانواده پول و عرضه

**INV-MON-01 — یکتایی انسان:** هر انسان یک حق عادی اعتبار اولیه دارد. **INV-MON-02 — برابری اعتبار اولیه:** وضعیت حقوقی برابر، اعتبار اولیه برابر. **INV-MON-03 — قفل قانونی اعتبار اولیه:** مقدار اعتبار اولیه با سیاست عادی یا تنظیم مدیریتی تغییر نمی‌کند. **INV-MON-04 — معیار قراردادی طلا:** معیار طلا پشتوانه بازخرید یا ذخیره فیزیکی تضمین‌شده نیست. **INV-MON-05 — شروع کمرنگ:** اعتبار اولیه به شکل بهار کمرنگ ایجاد می‌شود. **INV-SUP-01 — یگانگی خلق پول:** خلق پول فقط از مبنای قانونی معتبر ممکن است. **INV-SUP-02 — بسته‌بودن مسیرهای فعال‌سازی:** مسیر پنجم با سیاست یا کد ایجاد نمی‌شود. **INV-SUP-03 — حفظ عرضه در فعال‌سازی:** فعال‌سازی عرضه کل را افزایش نمی‌دهد. **INV-SUP-04 — سقف بهار کمرنگ:** فعال‌سازی بیش از مانده کمرنگ ممکن نیست. **INV-SUP-05 — حفظ عرضه در انتقال:** انتقال عرضه را تغییر نمی‌دهد. **INV-SUP-06 — حفظ عرضه در تعهد:** تعهد عرضه را تغییر نمی‌دهد. **INV-SUP-07 — مالیات خروج نیست:** مالیات‌ستانی تا خروج نهایی، عرضه را کاهش نمی‌دهد. **INV-SUP-08 — فقط خروج اجراشده:** فقط خروج نهایی واقعی عرضه فعال را کاهش می‌دهد. **INV-SUP-09 — ابطال کمرنگ:** ابطال معتبر بهار کمرنگ را از عرضه خارج می‌کند. **INV-SUP-10 — معادله عرضه:** خالص عرضه = خلق کل − ابطال معتبر − خروج اجراشده.

خانواده دفترکل

**INV-LED-01 — رویداد مقدم بر مانده است.** **INV-LED-02 — جدایی پول، دارایی و بدهی.** **INV-LED-03 — ارزش دارایی پول نیست.** **INV-LED-04 — بدهی پول نیست.** **INV-LED-05 — هر رویداد قابل ردیابی است.** **INV-LED-06 — رویداد به سیاست مؤثر زمان خود متصل است.** **INV-LED-07 — اصلاح مخرب تاریخچه ممنوع است.** **INV-LED-08 — تطبیق الزامی است.** **INV-LED-09 — عملیات مرکب باید اتمیک یا قابل بازیابی ایمن باشد.** **INV-LED-10 — درخواست تکراری اثر مالی تکراری ایجاد نمی‌کند.** **INV-LED-11 — هم‌زمانی موجب خرج یا تخصیص مضاعف نمی‌شود.** **INV-LED-12 — مسیر پنهان تغییر مانده ممنوع است.**

خانواده صندوق و منابع جمعی

**INV-FND-01 — مدیر صندوق مالک منابع نیست.** **INV-FND-02 — مصرف صندوق محدود به مأموریت معتبر است.** **INV-FND-03 — ذخیره الزامی مازاد آزاد نیست.** **INV-FND-04 — کسری صندوق مجوز خلق پول نیست.** **INV-FND-05 — انتقال میان صندوق‌ها خلق پول نیست.** **INV-FND-06 — ترتیب تأمین خروج نهایی باید رعایت شود.** **INV-FND-07 — خروج نهایی نباید مصادره نامرتبط ایجاد کند.**

خانواده پروژه، سرمایه‌گذاری و سهم ارزش

**INV-INV-01 — حد حمایت تصویب نیست.** **INV-INV-02 — تاریخچه پرونده پروژه باید پیوسته باشد.** **INV-INV-03 — تعهد، فعال‌سازی و انتقال جدا هستند.** **INV-INV-04 — سرمایه‌گذاری داوطلبانه است.** **INV-INV-05 — سرمایه‌گذاری خلق پول نیست.** **INV-INV-06 — ریسک باید افشا شود.** **INV-INV-07 — بیمه تضمین موفقیت نیست.** **INV-VPU-01 — واحد مشارکت ارزشی دارایی است، نه پول.** **INV-VPU-02 — واحد مشارکت ارزشی مالکیت یا رأی ضمنی ایجاد نمی‌کند.** **INV-VPU-03 — واحد مشارکت ارزشی باید حق اقتصادی و لنگر واقعی داشته باشد.** **INV-VPU-04 — رقیق‌سازی باید شفاف باشد.** **INV-VPU-05 — فروش ثانویه سرمایه جدید پروژه نیست.**

خانواده بازار و تبلیغات

**INV-MKT-01 — طرف مسئول معامله قابل شناسایی است.** **INV-MKT-02 — هزینه اجباری پنهان ممنوع است.** **INV-MKT-03 — رضایت فریبنده ممنوع است.** **INV-MKT-04 — خرید عادی از بهار فعال انجام می‌شود.** **INV-MKT-05 — بازپرداخت انتقال است.** **INV-MKT-06 — مسیر شکایت باید وجود داشته باشد.** **INV-ADV-01 — تبلیغ باید مشخص باشد.** **INV-ADV-02 — هویت خصوصی مخاطب فروخته نمی‌شود.** **INV-ADV-03 — سهم بیننده انتقال است.** **INV-ADV-04 — توجه جعلی درآمد معتبر ایجاد نمی‌کند.** **INV-ADV-05 — تبلیغات رأی عمومی نمی‌خرد.**

خانواده قرض

**INV-DBT-01 — قرض خلق پول نیست.** **INV-DBT-02 — اصل دین تعداد بهار قرارداد است.** **INV-DBT-03 — گذر زمان اصل را افزایش نمی‌دهد.** **INV-DBT-04 — قرض ثبت پولی و طلب/بدهی هم‌زمان دارد.** **INV-DBT-05 — صندوق فقط منابع واقعی را قرض می‌دهد.** **INV-DBT-06 — خلق پول کسری ممنوع است.** **INV-DBT-07 — امتیاز اجتماعی ممنوع است.** **INV-DBT-08 — وثیقه مالکیت فوری ایجاد نمی‌کند.** **INV-DBT-09 — تعهد ضامن صریح و محدود است.** **INV-DBT-10 — هزینه خدمت نباید بهره پنهان باشد.** **INV-DBT-11 — ناتوانی واقعی تقلب نیست.**

خانواده حکمرانی و اختیار

**INV-GOV-01 — قابلیت فنی اختیار حقوقی نیست.** **INV-GOV-02 — پیشنهاد، تصویب و اجرا جدا هستند.** **INV-GOV-03 — نگهداری، اختیار مصرف نیست.** **INV-GOV-04 — حسابرسی باید مستقل باشد.** **INV-GOV-05 — عنوان مدیر اختیار خلق یا برداشت نمی‌دهد.** **INV-GOV-06 — بازرس مالک منابع نیست.** **INV-GOV-07 — نجم‌بهار اختیار را اجرا می‌کند، اختراع نمی‌کند.** **INV-GOV-08 — نمایندگی نجم هدا نیازمند اختیار صریح و قابل لغو است.** **INV-GOV-09 — ثروت رأی عمومی بیشتری ایجاد نمی‌کند.** **INV-GOV-10 — رأی نهاد اقتصادی در همان نهاد باقی می‌ماند.** **INV-GOV-11 — واحد مشارکت ارزشی خودکار قدرت حکمرانی ایجاد نمی‌کند.** **INV-GOV-12 — اداره منابع عمومی مالکیت شخصی نیست.**

خانواده سلامت اقتصادی

**INV-INT-01 — شکست یا زیان به‌تنهایی تقلب نیست.** **INV-INT-02 — اقدام حفاظتی حکم نهایی نیست.** **INV-INT-03 — محدودیت باید متناسب باشد.** **INV-INT-04 — اقدام موقت زمان‌مند و قابل بازبینی است.** **INV-INT-05 — حق دفاع و اعتراض محفوظ است.** **INV-INT-06 — هوش مصنوعی داور نهایی خودکار نیست.** **INV-INT-07 — اعاده حق در صورت امکان اولویت دارد.** **INV-INT-08 — مصادره دارایی نامرتبط ممنوع است.** **INV-INT-09 — گزارشگر صادق در برابر تلافی حمایت می‌شود.**

خانواده اجرا و تغییر

**INV-CHG-01 — اعتبار حقوقی با آمادگی فنی یکی نیست.** **INV-CHG-02 — بهار آزمایشی با بهار واقعی یکی نیست.** **INV-CHG-03 — مهاجرت مالی محافظه‌کارانه است.** **INV-CHG-04 — پیش از مهاجرت پرخطر پشتیبان لازم است.** **INV-CHG-05 — پس از مهاجرت مالی تطبیق لازم است.** **INV-CHG-06 — حذف داده واقعی برای راحتی توسعه ممنوع است.** **INV-CHG-07 — مقررات فرودست ECON را نقض نمی‌کنند.** **INV-CHG-08 — ECON-REF سند توضیحی است، نه قانون‌گذار مستقل.** **INV-CHG-09 — ابهام پولی با حدس لایه پشتی حل نمی‌شود.** **INV-CHG-10 — تغییر بنیادین پولی نیازمند اصلاح ECON است.** **INV-CHG-11 — رویداد تاریخی با قواعد زمان خودش سنجیده می‌شود.** ---

پیوست B — جدول تطبیق مواد ECON 0.2 با ECON-REF-01

| مواد ECON 0.2 | موضوع | بخش اصلی ECON-REF-01 | |---|---|---| | 001–013 | مبانی، حق همگانی و مالکیت | 1 و 2 | | 014–021 | نجم‌بهار و دفترها | 3 و 18 | | 022–029 | اعتبار اولیه، بهار، گل و طلا | 6 | | 030–036 | خلق پول و بهار کمرنگ | 4 و 5 | | 037–045 | فعال‌سازی | 7 | | 046–053 | انتقال و تعهد | 4 و 5 | | 054–069 | پروژه‌های عمومی | 9 | | 070–080 | پایان عضویت و خروج نهایی | 4 و 8 | | 081–094 | صندوق‌ها و ذخایر | 8 | | 095–102 | حق عضویت و کارمزد | 8 | | 103–111 | مالیات پول راکد | 8 | | 112–124 | سیاست‌ها و پارامترها | 7، 8 و 20 | | 125–134 | سرمایه‌گذاری | 10 | | 135–145 | سرمایه‌گذاری صنفی | 10 و 16 | | 146–154 | پروژه سرمایه‌گذاری مستقیم | 10 | | 155–170 | بیمه تخصصی سرمایه‌گذاری | 10 | | 171–177 | سرمایه‌گذاری پرریسک | 10 | | 178–190 | شخصیت‌های اقتصادی | 11 | | 191–207 | تعاونی‌ها و اتحادیه‌ها | 11 | | 208–219 | انواع حقوق اقتصادی | 11 و 12 | | 220–257 | واحد مشارکت ارزشی | 12 | | 258–281 | بازار کالا و خدمات | 13 | | 282–289 | بازار سرمایه و دارایی | 10 و 12 | | 290–304 | تبلیغات | 14 | | 305–332 | قرض و اعتبار اقتصادی | 15 | | 333–341 | بازده اقتصادی | 16 | | 342–352 | تخصیص سرمایه | 16 | | 353–382 | سلامت اقتصادی | 17 | | 383–412 | دفترکل و شاخص‌ها | 18 | | 413–438 | حقوق اقتصادی و جدایی وظایف | 19 | | 439–445 | رأی و قدرت اقتصادی | 19 | | 446–465 | اجرا، تفسیر، مهاجرت و اصلاح | 20 | ---

پیوست C — واژه‌نامه فارسی مرجع

**بهار (Bahar):** واحد اصلی پول EarthCoop. **گل (Gol):** زیرواحد بهار؛ هر بهار ۱۰۰ گل. **بهار کمرنگ (Dim Bahar):** بهار خلق‌شده ولی فعال‌نشده. **بهار فعال (Active Bahar):** بهار قابل گردش. **خلق پول (Money Creation):** ورود بهار جدید به عرضه. **فعال‌سازی (Activation):** تبدیل بهار کمرنگ موجود به بهار فعال. **انتقال (Transfer):** جابه‌جایی بهار موجود. **تعهد / تخصیص محدودشده (Commitment):** محدودکردن منبع برای هدف مشخص بدون تغییر عرضه. **مالیات‌ستانی (Taxation):** اخذ قانونی مالیات؛ به‌خودی‌خود خروج پول نیست. **ابطال (Cancellation):** حذف معتبر بهار کمرنگ از عرضه. **بازنشستگی پول / خروج نهایی از گردش (Retirement):** حذف واقعی بهار فعال از عرضه. **دفترکل پول (Money Ledger):** مرجع رویدادهای پولی. **دفتر دارایی (Asset Ledger):** مرجع حقوق و دارایی‌های غیرپولی. **دفتر بدهی (Liability Ledger):** مرجع تعهدات، بدهی‌ها و مطالبات مطابق ECON؛ در قرض، طلب طلبکار به‌عنوان دارایی و بدهی بدهکار به‌عنوان بدهی ثبت می‌شوند. **سپرده امانی (Escrow):** بهار فعال محدودشده تا تحقق شرط. **صندوق (Fund):** ساختار مالی دارای مأموریت، منابع، مصارف و حسابداری مستقل. **ذخیره الزامی (Required Reserve):** بخشی از منابع که باید برای تعهد یا ریسک حفظ شود. **مازاد قابل بازتخصیص (Reallocatable Surplus):** منابع واقعاً آزاد پس از تعهدها و ذخایر. **امتیاز مشارکت (Participation Point):** امتیاز غیرپولی که می‌تواند حق فعال‌سازی ایجاد کند. **حق فعال‌سازی (Activation Entitlement):** حق فعال‌سازی مقدار معینی از بهار کمرنگ موجود. **تصویر تعهد (Liability Snapshot):** ثبت رسمی مبلغ، اعضا، سهم و مبنای یک تعهد جمعی. **واحد مشارکت ارزشی (Value Participation Unit — VPU):** دارایی قراردادی مبتنی بر حق اقتصادی مشخص؛ نام رایج: سهم ارزش. **استخر مشارکت ارزشی (Value Participation Pool):** بخش اقتصادی اختصاص‌یافته به واحدهای مشارکت ارزشی. **لنگر اقتصادی (Economic Anchor):** مبنای اقتصادی واقعی حق واحد مشارکت ارزشی. **حق اقتصادی تعریف‌شده (Defined Economic Claim):** حق دقیق دارنده ابزار یا دارایی. **تأمین مالی اولیه (Primary Financing):** عرضه‌ای که منابع آن وارد پروژه یا ناشر می‌شود. **فروش ثانویه (Secondary Sale):** انتقال دارایی موجود میان دارندگان. **رقیق‌سازی (Dilution):** کاهش نسبی حق اقتصادی از راه انتشار تازه یا ایجاد حق موازی. **بازده مالی (Financial Return):** نتیجه مستقیم اقتصادی سرمایه. **بازده آفرینش ارزش (Creation Return):** ایجاد ظرفیت و ارزش، نه خلق پول. **بازده اثر (Impact Return):** پیامد انسانی، اجتماعی یا محیط‌زیستی. **شکاف سرمایه (Capital Gap):** فاصله میان نیاز سرمایه و منابع قابل دسترس. **قرض (Loan):** انتقال موقت بهار موجود با تعهد بازپرداخت. **طلب (Debt Claim):** دارایی طلبکار. **وثیقه (Collateral):** دارایی موضوع تضمین که خودکار به مالکیت وام‌دهنده منتقل نمی‌شود. **اقدام حفاظتی (Protective Measure):** محدودیت موقت برای جلوگیری از زیان؛ حکم نهایی نیست. **اعاده حق (Restitution):** بازگرداندن دارایی یا حق به زیان‌دیده. **پارامتر بنیادین قانونی (Fundamental Legal Parameter):** فقط با اصلاح قانون قابل تغییر. **پارامتر سیاستی (Policy Parameter):** قابل تنظیم در محدوده اختیار قانونی. **پارامتر عملیاتی (Operational Parameter):** تنظیم فنی برای اجرای قاعده موجود. **جدول تطبیق نسخه‌ها (Concordance):** نگاشت مواد و ساختار میان نسخه‌های قانون. ---

پیوست D — ثبت نقاط باز نیازمند تصریح

| شناسه | موضوع | قاعده امن موقت | مرجع نهایی | |---|---|---|---| | OC-01 | لحظه دقیق خلق اعتبار اولیه | پیش از تحقق تمام شروط قانونی، خلق انجام نشود | ECON / سیاست معتبر | | OC-02 | فرمول عرضه فعال در گردش | فرمول قطعی بدون استاندارد وضع نشود | استاندارد اقتصادی | | OC-03 | معنای «فعال متعهد» | زیرحالت مستقل اختراع نشود | ECON / استاندارد | | OC-04 | مسیر عادی فعال → کمرنگ | مجاز فرض نشود | ECON | | OC-05 | زمان اثر نرخ تبدیل امتیاز | نسخه نرخ ثبت شود؛ زمان مرجع نیازمند تعیین است | سیاست | | OC-06 | حق فعال‌سازی بیش از مانده کمرنگ | پول تازه ساخته نشود | سیاست / ECON | | OC-07 | اولویت فعال‌سازی‌های هم‌زمان | بدون اولویت دلخواه؛ اجرای ایمن هم‌زمانی | سیاست | | OC-08 | دامنه جمعیتی فعال‌سازی عمومی | باید صریح و غیرتبعیضی باشد | سیاست | | OC-09 | مدل رأی اتحادیه چندسطحی | مدل رأی اختراع نشود | اساسنامه / سیاست | | OC-10 | خروج عضو تعاونی و تسویه | انواع حقوق از هم جدا بمانند | قانون / اساسنامه تعاونی | | OC-11 | تعریف مشاهده معتبر انسانی | ربات از انسان تفکیک شود، عدد دلخواه وضع نشود | سیاست تبلیغات | | OC-12 | انتقال طلب | آزادانه قابل انتقال فرض نشود | قرارداد / سیاست | | OC-13 | حقوق مشارکت‌کننده صندوق قرض | ماهیت دارایی محفوظ؛ جزئیات قراردادی | قرارداد / سیاست | | OC-14 | فرمول نرخ فعال‌سازی | تا تعریف رسمی، از شاخص خام استفاده شود | استاندارد کلان | | OC-15 | شاخص‌های بازده آفرینش | رتبه واحد انسان ساخته نشود | استاندارد اثر | | OC-16 | شاخص‌های بازده اثر | اثر مثبت و منفی جدا سنجیده شود | استاندارد اثر | | OC-17 | آستانه تمرکز خطرناک بهار فعال | صرفاً پایش؛ مداخله نیازمند مبنای مستقل | سیاست / استاندارد | | OC-18 | دامنه حقوق مکتسب | حق قطعی گذشته بی‌صدا حذف نشود | ECON / سیاست | | OC-19 | آستانه حریم خصوصی آمار محلی | انتشار قابل بازشناسایی انجام نشود | استاندارد حریم خصوصی | | OC-20 | حقوق شخص ثالث با حسن نیت در اعاده حق | مصادره خودکار از دارنده بعدی انجام نشود | قانون قضایی / اموال |

قاعده عمومی نقاط باز

تا زمان حل یک ابهام، آن ابهام نباید به نفع ایجاد خلق پول، سلب مالکیت، تحمیل مالیات، ایجاد بدهی یا اعطای اختیار تازه به مدیر یا لایه پشتی تفسیر شود. ---

خلاصه اجرایی معماری

اقتصاد EarthCoop از انسان و حق آغاز می‌شود، نه از پول. اعتبار اولیه برابر، ابزار قراردادی ورود عضو به اقتصاد است و به‌صورت بهار کمرنگ ایجاد می‌شود. بهار دارای معیار قراردادی ارزش مبتنی بر طلاست، اما این رابطه تعهد بازخرید یا ذخیره طلا نیست. خلق پول تنها رویدادی است که عرضه کل را افزایش می‌دهد. فعال‌سازی فقط ترکیب بهار کمرنگ و فعال را تغییر می‌دهد. چهار مسیر فعال‌سازی بسته‌اند و هیچ پنل مدیریت، سیاست یا API نمی‌تواند مسیر پنجم بسازد. نجم‌بهار بر سه دفتر مستقل پول، دارایی و بدهی استوار است. افزایش ارزش دارایی، ثبت قرض، دریافت مالیات، درآمد تبلیغ، سود، واحد مشارکت ارزشی یا اصلاح حسابداری به‌خودی‌خود خلق پول نیست. مانده از تاریخچه رویدادها مشتق می‌شود و اصلاح نباید تاریخچه را پاک کند. پروژه عمومی از پیشنهاد ساده عضو آغاز می‌شود. حد حمایت به معنی تصویب نیست؛ پس از رسیدن به حد معتبر، پرونده می‌تواند به‌طور خودکار در دبیرخانه ثبت و در مسیر رسمی بررسی قرار گیرد. تصویب، تعهد، فعال‌سازی و انتقال مراحل متمایزند. سرمایه‌گذاری داوطلبانه و همراه با ریسک است. بیمه تخصصی انتقال حرفه‌ای بخشی از ریسک است، نه تضمین موفقیت. واحد مشارکت ارزشی یا سهم ارزش دارایی قراردادی است و به‌خودی‌خود مالکیت، رأی، مدیریت یا پول ایجاد نمی‌کند. در بازار کالا و خدمات، طرف معامله باید قابل شناسایی باشد؛ هزینه‌های اجباری و شرایط اصلی پیش از رضایت روشن‌اند؛ خرید عادی با بهار فعال انجام می‌شود و بازپرداخت انتقال است. تبلیغات باید مشخص، اختیاری و سازگار با حریم خصوصی باشد. سهم بیننده از درآمد تبلیغ انتقال پول واقعی است، نه خلق یا فعال‌سازی. قرض انتقال موقت بهار موجود است و اصل دین صرف گذر زمان افزایش نمی‌یابد. صندوق قرض فقط منابع واقعی خود را قرض می‌دهد و خلق پول کسری ممنوع است. اعتبارسنجی مالی نباید به نظام امتیاز اجتماعی انسان تبدیل شود. بازده مالی، آفرینش ارزش و اثر سه بُعد جدا هستند. آفرینش ارزش به معنی خلق پول نیست و اثر اجتماعی یا محیط‌زیستی حق رأی عمومی ایجاد نمی‌کند. شکاف سرمایه نیز مجوز خلق پول نیست. در سلامت اقتصادی، خطا، اختلاف، سهل‌انگاری، نقض، تقلب و فساد از هم جدا هستند. اقدام حفاظتی حکم نهایی نیست، هوش مصنوعی داور نهایی خودکار نیست و اعاده حق تا حد امکان بر مجازات صرف مقدم است. در حکمرانی اقتصادی، مالکیت، مدیریت، نگهداری، تصویب، اجرا و حسابرسی ماهیت‌های جدا دارند. ثروت، سرمایه، واحد مشارکت ارزشی یا تبلیغات نباید رأی عمومی بیشتری بخرد. نجم‌بهار اختیار موجود را اجرا می‌کند و نجم هدا فقط با اختیار صریح و قابل لغو می‌تواند به نمایندگی عضو اقدام کند. سرانجام، هیچ قابلیت فنی جای قانون را نمی‌گیرد. مهاجرت مالی باید محافظه‌کارانه، قابل بازیابی و پس از اجرا قابل تطبیق باشد. ECON-REF-01 توضیح می‌دهد و معماری می‌دهد، اما حق قانون‌گذاری مستقل ندارد. ---

وضعیت این نسخه

این متن **پیش‌نویس رسمی نسخه ۰٫۱ ECON-REF-01 و غیرنافذ** است. متن حاضر پس از ممیزی محتوایی در برابر ECON 0.2، یکدست‌سازی اصطلاحات فارسی و کنترل مرز میان قاعده حقوقی، تفسیر مرجع و پیشنهاد معماری تهیه شده است. ثبت این فایل در مخزن اسناد یا قرارگرفتن آن در مرکز دانش، به‌تنهایی موجب نفاذ حقوقی آن نمی‌شود. هرگونه تغییر در حقوق، تکالیف، مسیرهای پولی یا پارامترهای بنیادین همچنان تابع ECON و فرایند معتبر اصلاح و نفاذ است.