​

بخش پنجم — اقتصاد عادلانه و مالکیت مسئولانه

​

ماده CH-017 — اقتصاد در خدمت عدالت

۱. اقتصاد در EarthCoop هدف نهایی نیست، بلکه ابزار تحقق عدالت، کرامت، رفاه پایدار، آزادی مسئولانه و شکوفایی انسانی است. ۲. هیچ شاخص اقتصادی، از جمله سود، رشد، بازده سرمایه یا افزایش تولید، نباید به‌تنهایی معیار موفقیت EarthCoop شمرده شود. ۳. موفقیت اقتصادی هنگامی ارزشمند است که با کاهش محرومیت، افزایش مشارکت، حفظ طبیعت، تقویت آزادی و ادای حق همگانی همراه باشد.

​

ماده CH-018 — مالکیت مسئولانه

۱. هر مالکیت، خواه خصوصی، خواه عمومی، خواه شراکتی، با مسئولیت همراه است. ۲. مالکیت بر دسترنج محترم است، اما مالکیت بر دسترنج نباید به ابزار انحصار منابع مشترک یا سلطه بر دیگران تبدیل شود. ۳. بهره‌مندی اقتصادی از زمین و منابع مشترک باید با رعایت سهم، حق و منفعت همگانی همراه باشد.

​

ماده CH-019 — ثروت مشروع

۱. ثروت در EarthCoop هنگامی مشروع و محترم است که بر کار، خلاقیت، خدمت، نوآوری، مدیریت عادلانه، قرارداد شفاف یا مشارکت مسئولانه استوار باشد. ۲. ثروتی که از غصب منابع مشترک، فساد، انحصار، تخریب طبیعت، استثمار، تبعیض یا پنهان‌کاری به دست آید، مشروعیت اخلاقی ندارد. ۳. EarthCoop باید میان ثروت مولد و ثروت سلطه‌گر تمایز بگذارد.

​

ماده CH-020 — رفاه مشترک

۱. EarthCoop رفاه را صرفاً مصرف بیشتر نمی‌داند. ۲. رفاه مشترک شامل امنیت، سلامت، آموزش، دسترسی، مشارکت، فرصت، زیست‌بوم سالم، زمان آزاد، کرامت، خلاقیت و امید به آینده است. ۳. اقتصاد EarthCoop باید در خدمت گسترش این نوع رفاه باشد.

​

بخش ششم — حکمرانی، مشارکت و قدرت

​

ماده CH-021 — قدرت به‌عنوان امانت

۱. هر قدرتی در EarthCoop امانت است، نه مالکیت شخصی یا امتیاز دائمی. ۲. هر صاحب قدرت باید پاسخ‌گو، قابل نظارت، قابل عزل، محدود، شفاف و تابع قانون باشد. ۳. قدرتی که از نظارت عمومی، شفافیت و امکان اعتراض فرار کند، با روح EarthCoop ناسازگار است.

​

ماده CH-022 — مشارکت آگاهانه

۱. مشارکت در EarthCoop باید تا حد امکان آگاهانه، آزادانه، قابل دسترس و مؤثر باشد. ۲. رأی، نظر، پیشنهاد، اعتراض و مشارکت اعضا نباید به تشریفات بی‌اثر تبدیل شود. ۳. EarthCoop باید ابزارهای آموزشی، فنی، زبانی و اجتماعی لازم را برای مشارکت واقعی اعضا فراهم کند.

​

ماده CH-023 — تخصص و مردم

۱. EarthCoop نه حکومت بی‌دانشی است و نه سلطه متخصصان بر مردم. ۲. تخصص برای فهم و اداره امور پیچیده ضروری است، اما مشروعیت نهایی آن به شفافیت، پاسخ‌گویی، امکان نقد و پیوند با حق مشارکت عمومی وابسته است. ۳. هر متخصص در EarthCoop خدمتگزار حقیقت، عدالت و منفعت عمومی است، نه مالک انحصاری تصمیم.

​

ماده CH-024 — تفویض اعتماد

۱. اعضا می‌توانند در موارد لازم بخشی از رأی، اختیار یا نمایندگی خود را به افراد یا نهادهای مورد اعتماد تفویض کنند. ۲. تفویض اعتماد نباید به واگذاری دائمی کرامت، حق مشارکت یا اختیار بنیادین فرد تبدیل شود. ۳. هر تفویض باید قابل فهم، قابل پیگیری، قابل محدودسازی و قابل بازپس‌گیری باشد.

​

ماده CH-025 — ضدتمرکز بودن قدرت

۱. EarthCoop باید از تمرکز خطرناک قدرت در دست اشخاص، نهادها، سرمایه‌ها، دولت‌ها، شرکت‌ها، شبکه‌ها یا الگوریتم‌ها جلوگیری کند. ۲. تمرکز رأی، داده، پول، دانش، رسانه، زیرساخت یا اعتبار می‌تواند به اندازه تمرکز قدرت سیاسی خطرناک باشد. ۳. طراحی نهادی و فنی EarthCoop باید اصل توزیع قدرت، نظارت متقابل و امکان اصلاح را در خود داشته باشد.

​

بخش هفتم — فناوری، داده و هوش مصنوعی

​

ماده CH-026 — فناوری در خدمت انسان

۱. فناوری در EarthCoop ابزار عدالت، مشارکت، شفافیت، یادگیری، همکاری و کاهش فساد است. ۲. فناوری نباید جایگزین کرامت انسان، آزادی مسئولانه، قضاوت اخلاقی و امکان اعتراض شود. ۳. هر سامانه فناورانه باید به انسان پاسخ‌گو باشد، نه انسان را تابع مطلق خود سازد.

​

ماده CH-027 — قانون فناوری‌پذیر

۱. EarthCoop قانون را از ابتدا فناوری‌پذیر طراحی می‌کند. ۲. فناوری‌پذیری قانون یعنی پیوند آگاهانه میان متن حقوقی، معماری نرم‌افزار، استاندارد فنی، داده، قرارداد هوشمند، امنیت و حسابرسی. ۳. هیچ اجرای نرم‌افزاری نباید روح عدالت، حق اعتراض، کرامت انسان یا اصول سند مادر را دور بزند.

​

ماده CH-028 — هوش مصنوعی پاسخ‌گو

۱. هوش مصنوعی می‌تواند یار تحلیل، آموزش، ترجمه، حسابرسی، کشف فساد، پیشنهاد سیاست و بهبود تصمیم‌گیری باشد. ۲. هوش مصنوعی نباید داور نهایی و غیرقابل اعتراض سرنوشت انسان‌ها شود. ۳. هر استفاده مهم از هوش مصنوعی باید شفاف، قابل توضیح، قابل ممیزی، قابل اعتراض و قابل اصلاح باشد.

​

ماده CH-029 — حریم داده و آزادی انسان

۱. داده‌های انسان امتداد زندگی، رفتار، ارتباط، انتخاب و شخصیت اوست. ۲. استفاده از داده باید با رضایت آگاهانه، ضرورت مشروع، امنیت، حداقل‌گرایی و حق اعتراض همراه باشد. ۳. EarthCoop نباید به سامانه‌ای برای نظارت پنهان، دستکاری رفتاری، فروش انسان در قالب داده یا سلطه الگوریتمی تبدیل شود.

​

ماده CH-030 — متن‌باز بودن امور بنیادین

۱. زیرساخت‌های بنیادین EarthCoop باید تا حد امکان قابل مشاهده، قابل بررسی، قابل ممیزی و متن‌باز باشند. ۲. اعتماد پایدار بر شفافیت مسئولانه، امنیت درست، دانش مشترک و امکان بررسی مستقل استوار است. ۳. پنهان‌کاری مطلق در امور بنیادین، با روح مشارکت و نظارت همگانی ناسازگار است.